Văn phòng nhỏ có hai cách cho nhiều máy tính dùng chung một máy in. Cách bền nhất là cắm máy in vào mạng (dây hoặc wifi), đặt cho nó một địa chỉ IP cố định, rồi thêm máy in theo địa chỉ đó trên từng máy. Cách tạm là cắm máy in USB vào một máy tính và chia sẻ qua mạng, nhưng máy tính đó phải luôn bật.
Phần lớn cuộc gọi "sáng nay cả phòng không in được" đến từ cách thứ hai, hoặc từ máy in mạng không được giữ địa chỉ cố định. Bài này đi qua cả hai cách theo thứ tự một kỹ thuật viên làm khi đến lắp cho văn phòng 6 người, kèm sổ tay ghi lại thông số để người sau không phải dò lại từ đầu.
Chọn cách chia sẻ: so sánh nhanh
Đọc bảng dưới để quyết định trước khi làm. Văn phòng từ ba máy tính trở lên, nếu máy in có cổng mạng hoặc wifi, gần như luôn nên chọn máy in mạng.
| Tiêu chí | Máy in mạng | Chia sẻ qua một máy tính |
|---|---|---|
| Điều kiện | Máy in có cổng mạng dây hoặc wifi | Máy in chỉ có USB cũng được |
| Máy nào phải bật | Chỉ cần máy in và router | Máy tính chủ phải luôn bật và không ngủ |
| Độ ổn định | Cao nếu đặt IP cố định | Phụ thuộc máy chủ: cập nhật, khởi động lại là cả phòng mất in |
| Điện thoại in được không | Được | Thường không |
| Cài cho máy mới | Thêm theo địa chỉ IP, hai phút | Phải tìm đúng tên máy chủ trong mạng, hay vướng quyền |
| Hợp với | Văn phòng từ ba người, dùng lâu dài | Hai ba máy tính, máy in cũ chỉ có USB, dùng tạm |
Máy in cũ chỉ có cổng USB vẫn có thể thành máy in mạng nhờ một bộ chuyển máy in USB sang mạng. Cách này đáng cân nhắc khi văn phòng không muốn một máy tính bật suốt ngày đêm chỉ để chia sẻ máy in.
Chuẩn bị trước khi lắp
Ngồi xuống với một tờ giấy trước khi cắm dây. Văn phòng 6 người của anh Tâm cần ghi đủ:
- Danh sách máy tính: tên người dùng, hệ điều hành (Windows hay macOS), máy bàn hay laptop.
- Router văn phòng ở đâu, còn cổng mạng trống không, ai giữ mật khẩu quản trị router.
- Máy in đặt ở đâu: gần ổ mạng, gần ổ điện, ở chỗ chung chứ không phải trên bàn riêng của ai.
- Dải địa chỉ router đang cấp, ví dụ 192.168.1.x, xem trong ứng dụng quản lý router hoặc trên trang cấu hình mạng của máy in.
- Tài khoản quản trị trên từng máy tính, vì thêm máy in thường cần quyền này.
- Một sợi dây mạng đủ dài nếu định cắm dây; đi dây qua trần hoặc dọc tường xa thì để thợ làm.
- Tên hiển thị thống nhất cho máy in, ví dụ "May in chung tang 2", để ai cũng chọn đúng.
Nếu văn phòng thuê chung toà nhà và router do bên quản lý toà nhà giữ, hỏi họ trước xem có được tự đặt IP cố định không. Nhiều nơi cách ly thiết bị giữa các phòng, máy in cắm vào sẽ không ai nhìn thấy.
Cách A: đưa máy in lên mạng và giữ địa chỉ cố định
Đây là phần quyết định máy in có "mất tích" sau mỗi lần cúp điện hay không:
- Cắm dây mạng từ router hoặc bộ chia vào cổng mạng của máy in, hoặc đưa máy in vào wifi văn phòng. Dây mạng ổn định hơn, ưu tiên nếu được.
- In trang cấu hình mạng trên máy in, ghi lại địa chỉ IP hiện tại và địa chỉ phần cứng (dãy MAC).
- Vào ứng dụng hoặc trang quản lý router, tìm phần cấp địa chỉ, mục giữ địa chỉ cho thiết bị (thường gọi là đặt trước hoặc gán tĩnh). Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản.
- Gán địa chỉ IP hiện tại của máy in với dãy MAC của nó. Từ đây router luôn cấp đúng địa chỉ đó cho máy in.
- Tắt máy in, bật lại, in trang cấu hình lần nữa để chắc địa chỉ không đổi.
- Dán địa chỉ IP lên mặt sau máy in và ghi vào sổ tay thiết bị.
Cách khác là đặt IP tĩnh ngay trên máy in. Cách này cũng chạy, nhưng dễ đụng địa chỉ với thiết bị khác nếu chọn bừa, và khi đổi router thì phải nhớ vào sửa lại. Gán trên router gọn hơn cho người không chuyên.
Thêm máy in trên từng máy tính theo địa chỉ IP
Thêm theo địa chỉ IP thay vì chờ máy tự dò giúp tránh trường hợp mỗi máy nhận máy in theo một kiểu khác nhau:
- Trên Windows: vào Cài đặt, phần Máy in và máy quét, chọn Thêm thiết bị. Nếu không thấy, chọn mục thêm thủ công rồi chọn thêm bằng địa chỉ TCP/IP hoặc tên máy. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản.
- Gõ địa chỉ IP của máy in, để Windows tự nhận loại máy in và cài trình điều khiển.
- Trên macOS: vào Cài đặt hệ thống, phần Máy in và máy quét, bấm dấu cộng, chọn thẻ IP, gõ địa chỉ, chọn giao thức mặc định máy đề xuất.
- Đổi tên máy in trên từng máy tính thành tên thống nhất đã chọn, đặt làm máy in mặc định nếu đây là máy in duy nhất.
- In một trang thử từ mỗi máy. Đánh dấu vào danh sách máy tính đã chuẩn bị.
- Xoá các bản máy in cũ, trùng tên trong danh sách máy in của từng máy, tránh người dùng chọn nhầm bản đã chết.
Nhân viên mới đến, chỉ cần mở sổ tay, làm đúng bốn bước đầu là xong. Không cần nhờ người cũ "cài giống máy em".
Cách B: chia sẻ máy in USB qua một máy Windows
Chỉ dùng khi máy in không có cổng mạng và chưa có bộ chuyển. Chọn máy tính chủ là máy bàn ít khi tắt:
- Cài máy in bằng dây USB trên máy chủ, in thử cho chạy.
- Đặt mạng của máy chủ ở chế độ mạng riêng tư (không phải công cộng), bật chia sẻ tệp và máy in trong phần cài đặt chia sẻ nâng cao. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản.
- Mở thuộc tính máy in, thẻ Chia sẻ, đánh dấu chia sẻ máy in này, đặt tên chia sẻ ngắn không dấu, không dấu cách.
- Tắt chế độ ngủ của máy chủ trong giờ làm việc, hoặc ít nhất đặt màn hình tắt nhưng máy không ngủ.
- Trên máy tính khác, thêm máy in bằng đường dẫn tên máy chủ kèm tên chia sẻ, hoặc tìm trong mục Mạng của trình quản lý tệp.
- In thử từ từng máy.
Điểm yếu là mỗi khi máy chủ cập nhật hệ điều hành và khởi động lại lúc tối, sáng hôm sau cả phòng không in được cho đến khi có người đăng nhập máy chủ. Dán một mẩu giấy lên máy chủ: "Máy này chia sẻ máy in, không tắt".
Đặt lịch cập nhật của máy chủ vào ngoài giờ làm việc và nhắc người dùng máy đó đăng nhập ngay khi đến cũng giúp đỡ phần nào, nhưng về lâu dài vẫn nên chuyển sang máy in mạng hoặc bộ chuyển USB sang mạng.
Quy ước dùng chung để máy in không thành chuyện cãi nhau
Cài xong kỹ thuật mới là một nửa. Nửa còn lại là vài quy ước dán ngay cạnh máy in, để mười người dùng chung mà không ai phải đi hỏi:
- Mặc định in hai mặt, đen trắng trên mọi máy tính. Ai cần in màu, in một mặt thì tự chọn khi in, không đổi mặc định của máy.
- Lấy giấy ngay sau khi in. Giấy tờ lương, hợp đồng, giấy tờ tuỳ thân để trên khay ra là ai đi ngang cũng đọc được. Máy in văn phòng có chức năng in giữ lại, nhập mã mới in ra, thì bật cho các tài liệu này.
- Một người giữ việc mực và giấy, có tên ghi trong sổ tay. Ai thấy máy báo sắp hết mực thì nhắn người đó, không tự mua loại khác.
- Luôn có một ram giấy và một hộp mực dự phòng cất ở ngăn tủ ngay dưới máy in.
- Kẹt giấy thì mở đúng nắp theo hình hướng dẫn trên máy, kéo giấy theo chiều giấy chạy. Không giật mạnh, không dùng kéo hay vật kim loại chọc vào trong.
- Không tự cài lại máy in khi thấy lỗi. Báo cho người giữ sổ tay. Mỗi người tự cài một kiểu là nguồn gốc của năm bản máy in trùng tên trên một máy tính.
- Tắt máy in cuối ngày thứ Sáu nếu văn phòng nghỉ cuối tuần, bằng nút nguồn trên máy, không rút điện.
Văn phòng 6 người của anh Tâm in quy ước này lên một tờ A5, ép nhựa, dán cạnh máy in. Sau một tháng, số lần "máy in lại hỏng rồi" giảm hẳn, vì phần lớn lần trước đó là người dùng đổi mặc định hoặc kéo giấy kẹt sai cách.
Lỗi hay gặp, sổ tay thiết bị và khi nào gọi kỹ thuật
Bảng dưới gom các lỗi văn phòng hay báo nhất:
| Triệu chứng | Nguyên nhân thường gặp | Cách gỡ |
|---|---|---|
| Cả phòng mất in sau khi cúp điện | Máy in nhận địa chỉ IP mới | Gán IP cố định trên router như cách A |
| Một máy không thấy máy in chia sẻ | Mạng máy đó đang để chế độ công cộng, hoặc thiếu quyền | Đổi sang mạng riêng tư, đăng nhập bằng tài khoản có quyền |
| In ra mã ký tự lạ | Trình điều khiển sai loại máy in | Xoá máy in, thêm lại để hệ điều hành chọn đúng trình điều khiển |
| Lệnh in kẹt trong hàng đợi | Một lệnh lỗi chặn các lệnh sau | Huỷ lệnh đầu hàng, khởi động lại dịch vụ in hoặc máy chủ |
| Laptop in được ở văn phòng, mang về nhà báo lỗi | Laptop đang tìm máy in văn phòng | Bình thường, chọn máy in nhà làm mặc định khi ở nhà |
Sổ tay thiết bị chỉ cần một trang: tên máy in, địa chỉ IP, dãy MAC, cách kết nối, ngày lắp, mã hộp mực, nơi bảo hành. Gọi kỹ thuật khi cần đi dây mạng mới, khi router bị bên khác giữ quyền, hoặc khi máy in báo lỗi phần cứng; máy còn bảo hành thì gọi đúng trung tâm bảo hành, không tự tháo.
Câu hỏi thường gặp
Văn phòng dùng cả Windows và macOS có chia sẻ chung một máy in được không?
Được, và cách máy in mạng là gọn nhất vì mỗi máy tự thêm máy in theo địa chỉ IP, không phụ thuộc máy nào. Cách chia sẻ qua máy Windows thì máy macOS thường vướng hơn và cần thêm thao tác.
Có cần đặt IP cố định nếu văn phòng ít khi cúp điện không?
Nên đặt. Ngoài cúp điện, router còn tự khởi động khi cập nhật, khi nhà mạng bảo trì, hoặc khi hết hạn cấp địa chỉ. Chỉ cần một lần máy in đổi địa chỉ là cả phòng mất in, mà người dùng không biết vì sao.
Máy in mạng có cần cài phần mềm của hãng trên từng máy không?
Không bắt buộc để in. Hệ điều hành thường tự có trình điều khiển cơ bản. Phần mềm của hãng hữu ích khi văn phòng cần scan qua mạng hoặc theo dõi mực từ máy tính, nên tải bản chính thức từ trang hỗ trợ của hãng.
Có giới hạn số máy tính dùng chung một máy in không?
Về kỹ thuật thì không có giới hạn đáng kể với văn phòng nhỏ. Giới hạn thật là công suất máy in: máy in gia đình dùng cho mười người in nhiều mỗi ngày sẽ nhanh mòn, nên xem công suất tháng ghi trong thông số.
Làm sao biết ai đang in nhiều nhất?
Một số máy in văn phòng có nhật ký lệnh in trong trang quản trị, ghi tên máy gửi lệnh. Máy in gia đình thường không có. Cách đơn giản là đặt quy định in hai mặt và đen trắng mặc định trên mọi máy.
Đổi router mới thì máy in mạng có phải cài lại hết không?
Thường phải đưa máy in vào mạng mới và gán lại IP cố định. Nếu giữ đúng địa chỉ IP cũ trên router mới thì các máy tính không phải thêm lại máy in; nếu địa chỉ đổi, phải sửa cổng máy in hoặc thêm lại trên từng máy.