Muốn đổi mật khẩu wifi, bạn đăng nhập vào phần quản trị của modem hoặc router, bằng ứng dụng quản lý đi kèm trên điện thoại hoặc bằng trình duyệt trên máy tính, tìm mục cài đặt mạng không dây, sửa ô mật khẩu rồi lưu. Cả quá trình mất chừng năm phút. Sau khi lưu, mọi thiết bị trong nhà sẽ rớt mạng và phải nhập mật khẩu mới.
Chỗ người dùng hay vướng không phải là thao tác đổi, mà là không biết tài khoản quản trị của modem, đổi xong thì tivi và camera không vào lại được, hoặc đặt mật khẩu quá khó khiến cha mẹ nhập mãi không đúng. Phần dưới đi qua từng chỗ đó, kèm danh sách thiết bị cần nhập lại để không sót cái nào.
Phân biệt hai loại mật khẩu trước khi bắt tay
Mật khẩu wifi. Là chuỗi bạn nhập trên điện thoại để vào mạng. Mọi người trong nhà, khách tới chơi đều có thể biết. Đây là cái bạn muốn đổi.
Mật khẩu quản trị modem. Là mật khẩu để vào phần cài đặt của modem. Chỉ người quản lý mạng trong nhà nên biết. Ai có mật khẩu này thì đổi được mọi thứ, kể cả khoá bạn ra ngoài. Nhiều modem còn để mật khẩu quản trị mặc định in trên tem dưới máy, nên đổi luôn trong cùng một lần.
Tên wifi. Là cái tên hiện trong danh sách mạng khi bạn bật wifi trên điện thoại. Không phải bí mật, nhưng không nên đặt bằng họ tên đầy đủ, số nhà hay số điện thoại.
Tài khoản kết nối của nhà mạng. Là thông số modem dùng để nối lên Internet, thường đã cài sẵn. Đây là phần tuyệt đối không sửa. Sửa nhầm là cả nhà mất mạng cho tới khi nhà mạng cài lại.
Vì sao cần phân biệt. Vì trên trang quản trị, các ô này nằm khá gần nhau. Biết rõ mình đang sửa ô nào thì không sợ bấm nhầm.
Cách 1: đổi bằng ứng dụng quản lý trên điện thoại
Nhiều modem và router hiện nay có ứng dụng quản lý riêng cho điện thoại, tên ứng dụng thường in trên tem hoặc trên hộp, hoặc có mã vạch hai chiều để quét. Đây là cách dễ nhất với người không rành máy tính:
- Kết nối điện thoại vào chính wifi nhà mình. Phần lớn ứng dụng chỉ tìm thấy modem khi điện thoại đang ở trong mạng đó.
- Cài ứng dụng quản lý từ kho ứng dụng chính thức của điện thoại. Kiểm tên nhà phát triển trùng với nhà sản xuất thiết bị hoặc nhà mạng ghi trên tem.
- Mở ứng dụng, đăng nhập bằng tài khoản quản trị in trên tem, hoặc tài khoản khách hàng của nhà mạng nếu ứng dụng yêu cầu.
- Tìm mục có tên kiểu Wifi, Mạng không dây hoặc Cài đặt sóng. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản ứng dụng.
- Sửa ô tên mạng nếu muốn, sửa ô mật khẩu. Nếu modem phát hai băng tần với hai tên riêng, nhớ sửa cả hai.
- Bấm lưu hoặc áp dụng. Điện thoại sẽ rớt mạng vài giây.
- Vào lại phần cài đặt wifi của điện thoại, chọn tên mạng mới, nhập mật khẩu mới.
Nếu ứng dụng báo không tìm thấy thiết bị, kiểm lại điện thoại đã vào đúng wifi nhà mình chưa, và tắt dữ liệu di động đi tạm thời rồi thử lại.
Cách 2: đổi bằng trình duyệt trên máy tính
Cách này dùng được với hầu hết modem, kể cả loại không có ứng dụng điện thoại. Có thể làm trên điện thoại, nhưng màn hình lớn dễ đọc hơn:
- Nối máy tính vào mạng nhà mình, tốt nhất bằng dây LAN để lúc đổi mật khẩu không bị rớt.
- Lật modem xem tem: thường có một địa chỉ đăng nhập dạng dãy số cách nhau bằng dấu chấm, tên đăng nhập và mật khẩu quản trị.
- Mở trình duyệt, gõ dãy số đó vào thanh địa chỉ rồi nhấn Enter. Trình duyệt có thể cảnh báo trang không an toàn vì đây là trang nội bộ, bạn chọn tiếp tục.
- Nhập tên đăng nhập và mật khẩu quản trị.
- Tìm mục Mạng không dây, Wireless, hoặc Wifi, rồi tới phần Bảo mật. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản.
- Kiểm ô kiểu mã hoá đang để chuẩn bảo mật mới nhất mà máy hỗ trợ, không để chế độ mở không mật khẩu.
- Gõ mật khẩu mới, bấm lưu hoặc áp dụng. Với máy có hai băng tần, lặp lại cho băng còn lại.
- Nhân tiện, tìm mục quản lý tài khoản hoặc hệ thống để đổi mật khẩu quản trị, và ghi lại mật khẩu này vào chỗ cất an toàn.
Không tìm thấy địa chỉ trên tem? Trên Windows, mở phần thông tin kết nối mạng và tìm dòng cổng mặc định. Trên điện thoại, bấm vào tên wifi đang dùng, dòng router hoặc cổng chính là địa chỉ cần gõ.
Đặt mật khẩu dễ nhớ mà khó đoán
Mật khẩu wifi phải đủ dài để người ngoài không đoán ra, nhưng cũng phải đủ dễ để bà nội đọc cho khách nghe hoặc gõ trên tivi bằng điều khiển. Bảng dưới so một vài kiểu đặt:
| Kiểu mật khẩu | Ví dụ giả định | Nhận xét |
|---|---|---|
| Số điện thoại, ngày sinh | 0912xxxxxx, 12081975 | Dễ đoán nhất, người quen nào cũng thử ra |
| Dãy số liên tiếp | 12345678, 88888888 | Nằm trong danh sách đoán đầu tiên, tránh hẳn |
| Chuỗi ngẫu nhiên ký tự đặc biệt | kT#9v!Qz | Khó đoán nhưng gõ trên tivi rất cực, cha mẹ hay nhập sai |
| Ba bốn từ không liên quan ghép lại | meocamxemay ba lo | Dài, dễ đọc thành lời, khó đoán. Bỏ dấu cách nếu modem không nhận |
| Câu ngắn kèm số | nhaconhaicaybuoi27 | Dễ nhớ, đủ dài, nên tránh chi tiết ai cũng biết như tên con |
Nên đặt dài từ mười hai ký tự trở lên, toàn chữ thường không dấu và số là đủ chắc cho gia đình. Tránh chữ có dấu tiếng Việt vì nhiều thiết bị không gõ được. Tránh chữ dễ nhầm như số không với chữ o, số một với chữ l khi đọc cho người khác.
Danh sách thiết bị phải nhập lại sau khi đổi
Đổi mật khẩu xong, mọi thiết bị đang dùng wifi đều rớt. Điện thoại thì dễ, còn các thiết bị không có màn hình hay nằm khuất thường bị bỏ quên cho đến khi có người kêu. Đi lần lượt theo danh sách này:
- Điện thoại, máy tính bảng của từng người trong nhà, kể cả máy cũ để cho con chơi.
- Máy tính xách tay, máy tính bàn dùng wifi.
- Tivi và đầu thu truyền hình qua mạng.
- Camera trong nhà và ngoài cổng. Nhiều loại phải mở ứng dụng quản lý camera để nhập lại wifi, có loại phải khôi phục cài đặt rồi ghép lại từ đầu.
- Máy in wifi.
- Ổ cắm, bóng đèn, công tắc thông minh, robot hút bụi, loa thông minh.
- Bộ kích sóng hoặc các điểm phát phụ nếu chúng nối với modem bằng wifi.
- Máy chấm công, máy tính tiền nếu nhà kiêm cửa hàng.
Mẹo cho đỡ vất vả: nếu không muốn nhập lại cho hàng chục thiết bị nhà thông minh, bạn có thể giữ nguyên tên wifi và chỉ đổi mật khẩu vào lúc rảnh, rồi nhập lại lần lượt. Nếu đổi cả tên lẫn mật khẩu, các thiết bị cũ sẽ không tự tìm được mạng.
Lỗi hay gặp sau khi đổi và cách gỡ
Điện thoại báo sai mật khẩu dù gõ đúng. Điện thoại vẫn nhớ mật khẩu cũ của tên mạng đó. Vào phần cài đặt wifi, chọn quên mạng này, rồi kết nối lại và nhập mật khẩu mới.
Không vào lại được trang quản trị vì quên mật khẩu quản trị. Thử mật khẩu in trên tem. Nếu đã đổi rồi quên thì chỉ còn cách khôi phục cài đặt gốc, mà modem nhà mạng sau khi khôi phục có thể mất cấu hình kết nối Internet. Gọi nhà mạng trước khi nhấn nút khôi phục.
Thiết bị cũ không thấy mạng sau khi đổi kiểu mã hoá. Một số máy in, camera đời cũ không hỗ trợ chuẩn bảo mật mới nhất. Chọn chế độ hỗn hợp cho phép cả chuẩn cũ và mới, nếu modem có.
Đổi trên điện thoại giữa chừng thì rớt mạng, không biết đã lưu chưa. Kết nối thử bằng mật khẩu mới. Vào được nghĩa là đã lưu. Không vào được thì thử mật khẩu cũ.
Quên luôn mật khẩu wifi vừa đặt. Trên máy tính hoặc điện thoại đang còn kết nối, phần thông tin mạng thường cho xem mật khẩu đã lưu sau khi xác thực bằng mã khoá máy. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản.
Khi nào nên nhờ nhà mạng
Có hai trường hợp nên gọi thay vì tự mò. Một là modem do nhà mạng cấp mà tem không ghi mật khẩu quản trị, hoặc mật khẩu đó không đăng nhập được. Nhiều nhà mạng giữ quyền quản trị đầy đủ, chỉ cho khách đổi mật khẩu wifi qua ứng dụng khách hàng hoặc qua tổng đài. Gọi để họ hướng dẫn đúng cách cho loại máy nhà bạn.
Hai là sau khi bấm lưu, đèn Internet trên modem tắt và không lên lại sau vài phút khởi động lại. Có thể bạn đã sửa nhầm ô trong phần kết nối Internet. Lúc này đừng tự sửa thêm, gọi nhà mạng và nói rõ vừa thay đổi mục nào.
Ví dụ gia đình anh Tuấn đổi mật khẩu xong thì camera ngoài cổng không lên hình. Anh gọi tổng đài nhà mạng nhưng camera không phải thiết bị của họ. Việc đúng ở đây là mở ứng dụng quản lý camera, xoá thiết bị khỏi tài khoản rồi ghép lại với wifi mới, hoặc gọi bên đã lắp camera nếu camera đặt trên cao.
Một trường hợp nữa là nhà có người lớn tuổi ở một mình, đổi mật khẩu xong mà không ai nhập lại cho tivi và điện thoại của ông bà. Nên đổi vào lúc có người thân ở nhà để nhập giúp ngay trong buổi đó.
Thói quen nên có: ghi tên wifi, mật khẩu wifi, mật khẩu quản trị và ngày đổi vào một tờ giấy cất trong ngăn kéo, hoặc lưu trong trình quản lý mật khẩu. Lần sau ai cần cũng biết tìm ở đâu.
Câu hỏi thường gặp
Đổi mật khẩu wifi bằng điện thoại không cần máy tính được không?
Được. Dùng ứng dụng quản lý của router hoặc mở trình duyệt trên điện thoại và gõ địa chỉ đăng nhập trên tem modem, các bước giống như trên máy tính.
Bao lâu nên đổi mật khẩu wifi một lần?
Gia đình không cần đổi định kỳ. Nên đổi khi nghi có người lạ dùng ké, khi người giúp việc hay người thuê trọ chuyển đi, hoặc khi mật khẩu đang để mặc định theo tem.
Đổi tên wifi có ảnh hưởng tốc độ mạng không?
Không. Tên wifi chỉ là nhãn hiển thị trong danh sách mạng. Tốc độ phụ thuộc gói cước, vị trí đặt modem, tường ngăn và số thiết bị đang dùng cùng lúc, đổi tên không làm nhanh hay chậm đi.
Mật khẩu wifi có được dùng chữ có dấu không?
Không nên. Nhiều tivi, máy in và thiết bị thông minh không gõ được chữ có dấu, sẽ không kết nối được dù mật khẩu đúng. Dùng chữ thường không dấu và số là gọn nhất.
Đổi mật khẩu rồi mà người hàng xóm vẫn dùng được là sao?
Có thể bạn chỉ đổi một băng tần, hoặc mạng khách đang mở không mật khẩu. Kiểm cả hai băng tần, mạng khách, và tắt tính năng kết nối nhanh bằng nút bấm nếu không dùng.
Có cách đổi mật khẩu wifi mà không phải nhập lại cho tivi không?
Không có. Mật khẩu đổi thì mọi thiết bị đều phải nhập lại. Có thể dùng mã vạch hai chiều chia sẻ wifi trên điện thoại để nhập nhanh cho thiết bị nào hỗ trợ quét mã.