ThietLap.comThiết Lập
Cài lại và nâng cấp máy tính

Cách thêm RAM cho máy tính: kiểm khe trống, chọn thanh hợp, lắp đúng chiều

Các bước thêm RAM cho máy bàn và laptop: xem máy đang có bao nhiêu RAM và còn khe trống không, chọn thanh đúng chuẩn, chống tĩnh điện, lắp đúng chiều và kiểm máy nhận đủ.

A Vietnamese father and teenage son kneel beside an open desktop tower on a bedroom floor, the son holding a thin memory stick by its edges, overhead view, daylight

Để thêm RAM, trước hết xem máy đang có bao nhiêu RAM, dùng mấy khe và còn khe trống không, rồi mua thanh cùng chuẩn (ví dụ cùng DDR4 hoặc cùng DDR5), cùng kiểu (thanh dài cho máy bàn, thanh ngắn cho laptop) và tốt nhất cùng dung lượng, cùng tốc độ với thanh đang có. Lắp thì rút điện, chống tĩnh điện, cắm thanh đúng chiều khấc rồi ấn đến khi chốt bật; cuối cùng kiểm trong hệ điều hành xem máy đã nhận đủ dung lượng.

Nhiều laptop mỏng đời mới có RAM hàn chết trên bo mạch, không thêm được; đây là điều phải kiểm trước khi mua thanh. Bài dưới đây đi theo thứ tự: kiểm, chọn, lắp, xác nhận, và các lỗi hay gặp như lắp xong máy không lên hình. Phần nguyên lý vì sao thêm RAM nhanh hay không nhanh thì giữ ngắn; trọng tâm là làm cho đúng.

Kiểm máy đang có gì, không cần mở máy

Hệ điều hành cho bạn biết gần đủ mọi thứ. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản.

  1. Mở trình quản lý tác vụ, chọn phần hiệu năng, bấm vào mục bộ nhớ.
  2. Đọc tổng dung lượng ở góc trên, ví dụ 8GB.
  3. Đọc dòng số khe đã dùng, ví dụ "1 trên 2". Nghĩa là máy có hai khe, đang dùng một: còn một khe trống.
  4. Đọc dòng tốc độ, ví dụ 3200, đơn vị thường là MT/s hoặc MHz.
  5. Đọc dòng kiểu nếu có, hoặc ghi nhớ đời máy để tra chuẩn RAM.
  6. Tra trang hỗ trợ chính thức của hãng máy với mẫu máy chính xác: xem dung lượng RAM tối đa, chuẩn RAM, và có ghi RAM hàn trên bo không.
  7. Chụp ảnh màn hình các thông tin trên để mang theo khi đi mua.

Nếu dòng số khe ghi "2 trên 2", máy đã đầy khe; muốn thêm phải thay thanh có dung lượng lớn hơn. Nếu trang hãng ghi RAM hàn trên bo và không có khe nào, máy không nâng được RAM, đừng mua thanh về rồi mới biết.

Chọn thanh RAM cho đúng

RAM có nhiều thông số, nhưng người dùng chỉ cần khớp bốn điều sau:

Thông sốPhải khớp gìNếu sai
Chuẩn (DDR4, DDR5...)Đúng chuẩn bo mạch hỗ trợKhông cắm vừa, khấc ở vị trí khác
Kiểu thanhMáy bàn dùng thanh dài, laptop dùng thanh ngắnKhông lắp được
Dung lượngTốt nhất bằng thanh đang cóVẫn chạy, nhưng có thể mất một phần lợi ích kênh đôi
Tốc độBằng hoặc cao hơn thanh đang cóMáy chạy cả hai thanh ở tốc độ thấp hơn, vẫn ổn
Điện ápTheo chuẩn, thường tự khớpHiếm gặp với thanh thông dụng

Trường hợp dễ nhất: máy có một thanh 8GB, còn một khe trống. Mua thêm một thanh 8GB cùng chuẩn, cùng tốc độ là thành 16GB chạy kênh đôi. Trường hợp máy bàn bốn khe dùng hai thanh: thêm hai thanh giống hệt hai thanh đang có, cắm vào hai khe còn lại.

Nếu không chắc, mang ảnh chụp thông tin bộ nhớ và mẫu máy đến cửa hàng linh kiện, nhờ họ chọn giúp. Đừng mua thanh theo lời "loại nào cũng được": cùng chuẩn mà khác kiểu thanh vẫn không lắp được.

Chuẩn bị và an toàn khi mở máy

RAM là linh kiện nhạy với tĩnh điện. Một cú giật nhỏ không cảm thấy được vẫn có thể làm hỏng thanh. Chuẩn bị:

  • Tắt máy hẳn (không phải ngủ), rút dây nguồn. Laptop rút sạc; nếu pin tháo rời được thì tháo pin, nếu là pin trong thì làm theo hướng dẫn của hãng để ngắt pin trước khi chạm vào bo mạch.
  • Bấm giữ nút nguồn năm giây sau khi rút điện để xả điện còn lại.
  • Chạm tay vào phần kim loại không sơn của thùng máy, hoặc đeo vòng chống tĩnh điện kẹp vào khung.
  • Làm trên bàn, không trên thảm len, nệm, giường. Mặc áo cotton.
  • Cầm thanh RAM ở hai mép ngắn, không chạm vào hàng chân vàng và các chip đen.
  • Tua vít nhỏ cho nắp đáy laptop hoặc nắp hông máy bàn.

Laptop còn bảo hành: hỏi nơi bán trước. Nhiều nơi cho phép người dùng tự mở nắp đáy để nâng RAM, nhiều nơi lại dán tem niêm phong. Nắp đáy dán keo, có cáp mỏng nối với bàn phím hoặc phải tháo cả bàn phím mới tới khe RAM thì nên mang đến nơi bảo hành hoặc thợ.

Các bước lắp RAM

Máy bàn và laptop khác nhau ở cách cắm. Đọc nhánh phù hợp.

  1. Máy bàn: mở chốt ở hai đầu khe (một số bo chỉ có chốt ở một đầu). Nhìn khấc ở giữa hàng chân RAM và gờ trong khe để biết chiều cắm.
  2. Máy bàn: chọn đúng khe. Bo bốn khe thường ghi trong sách hướng dẫn hai khe ưu tiên cho kênh đôi, thường là khe thứ hai và thứ tư tính từ bộ xử lý. Làm theo sách hướng dẫn của bo mạch.
  3. Máy bàn: đặt thanh thẳng đứng, ấn đều hai đầu bằng hai ngón cái cho đến khi nghe tiếng tách và chốt tự bật lên ôm lấy thanh. Cần lực khá mạnh; ấn lệch một đầu dễ làm cắm không sâu.
  4. Laptop: cắm thanh nghiêng khoảng ba mươi độ vào khe, đúng chiều khấc, đẩy cho hàng chân vàng vào hết.
  5. Laptop: ấn thanh xuống cho đến khi hai lẫy kim loại hai bên tự bật vào giữ thanh nằm phẳng.
  6. Nhìn lại: phần chân vàng gần như không còn lộ ra ngoài khe, thanh nằm thẳng, không vênh.
  7. Đóng nắp, cắm điện, bật máy. Lần khởi động đầu sau khi thêm RAM có thể lâu hơn bình thường, màn hình đen vài chục giây vì máy đang dò lại bộ nhớ. Chờ, đừng tắt.

Nếu sau một phút vẫn đen màn hình, tắt máy, rút điện, tháo thanh mới ra cắm lại thật chắc. Thanh cắm chưa sâu là nguyên nhân hàng đầu của "lắp RAM xong máy không lên".

Kiểm máy đã nhận đủ RAM

Vào lại trình quản lý tác vụ, phần hiệu năng, mục bộ nhớ. Tổng dung lượng phải bằng tổng các thanh, ví dụ 16GB. Số khe đã dùng tăng lên đúng số thanh bạn có. Con số "có thể dùng" có thể thấp hơn vài trăm megabyte do card đồ hoạ tích hợp mượn một phần, đó là bình thường.

Nếu tổng chỉ bằng thanh cũ, thanh mới chưa được nhận: cắm lại, đổi khe, hoặc thử riêng thanh mới một mình. Nếu thanh mới một mình máy cũng không lên, thanh đó có thể lỗi hoặc không tương thích; mang đi đổi kèm ảnh chụp thông tin máy.

Để chắc thanh mới ổn định, hệ điều hành có sẵn công cụ chẩn đoán bộ nhớ (tìm theo tên trong ô tìm kiếm). Công cụ này khởi động lại máy và chạy kiểm khoảng mười lăm đến ba mươi phút. Báo không có lỗi là yên tâm; báo có lỗi thì tháo từng thanh ra chạy lại để biết thanh nào hỏng.

Dùng thử vài ngày với những việc nặng nhất bạn hay làm: mở nhiều thẻ trình duyệt, chạy họp trực tuyến kèm bảng tính lớn. Nếu máy treo hay khởi động lại bất thường mà trước đó không bị, nghi ngờ thanh mới trước tiên. Tháo nó ra, dùng lại cấu hình cũ một hai ngày; hết treo thì mang thanh đi đổi.

Áp vào máy nhà bạn: bốn tình huống hay gặp

Đối chiếu máy của bạn với những tình huống dưới đây để biết nên làm gì, trước khi bỏ tiền mua thanh:

  • Laptop văn phòng của chị Hằng, 8GB một thanh, còn một khe trống, mục bộ nhớ thường lên tới chín phần mười khi họp trực tuyến. Đây là ca thêm RAM hiệu quả nhất: mua thêm một thanh 8GB cùng chuẩn, cùng tốc độ, máy lên 16GB chạy kênh đôi, hết cảnh giật khi chia sẻ màn hình.
  • Máy bàn của ông Bình, 4GB, ổ cứng quay, chậm cả lúc bật máy. Thêm RAM giúp một phần, nhưng thứ làm chậm nhất là ổ quay. Nếu chỉ đủ tiền cho một món, chọn SSD trước, RAM sau.
  • Laptop mỏng của con chị Lan, trang hãng ghi RAM hàn trên bo. Không nâng được. Tiết kiệm bộ nhớ bằng cách đóng bớt thẻ trình duyệt, tắt ứng dụng khởi động cùng máy; lần sau mua máy thì chọn dung lượng RAM đủ dùng ngay từ đầu.
  • Máy bàn văn phòng hai khe đều đã cắm thanh 4GB. Muốn lên 16GB phải thay cả hai bằng hai thanh 8GB. Hai thanh 4GB cũ cất lại làm dự phòng hoặc lắp cho máy khác cùng chuẩn.

Điểm chung của cả bốn: nhìn vào mục bộ nhớ trong trình quản lý tác vụ lúc máy đang chậm. Bộ nhớ gần đầy thì thêm RAM có ích; bộ nhớ còn nhiều mà máy vẫn ì thì nguyên nhân nằm chỗ khác, thường là ổ cứng.

Lỗi hay gặp, thêm RAM không nhanh hơn và khi nào gọi thợ

Lắp xong máy kêu bíp liên tục hoặc đèn báo nhấp nháy. Bo mạch báo lỗi bộ nhớ. Tháo ra cắm lại thật sâu; thử cắm thanh mới vào khe khác.

Nhận đủ dung lượng nhưng tốc độ thấp hơn ghi trên thanh. Máy chạy theo thanh chậm hơn, hoặc theo mức mặc định của bo mạch. Với người dùng phổ thông, chênh lệch này không đáng kể; không cần chỉnh thông số trong bảng thiết lập máy.

Thêm RAM mà máy vẫn chậm như cũ. RAM chỉ giúp khi máy thiếu bộ nhớ, tức khi mục bộ nhớ trong trình quản lý tác vụ thường xuyên gần đầy. Nếu máy chậm vì ổ cứng quay đời cũ, thêm RAM không cứu được; thay SSD mới là thứ máy cần.

Thanh RAM lắp lẫn khác hãng, khác tốc độ. Thường vẫn chạy, nhưng có khi gây treo ngẫu nhiên. Nếu gặp, thay bằng cặp thanh giống nhau.

Khi nào gọi thợ. Laptop phải tháo bàn phím hoặc nhiều lớp mới tới khe RAM; máy còn bảo hành có tem niêm phong; thấy dấu cháy, mùi khét trên bo mạch; hoặc đã thử cắm lại nhiều lần máy vẫn không lên hình. Đến lúc đó tháo thanh mới ra, lắp lại thanh cũ, xác nhận máy lên bình thường rồi mang cả thanh mới đi kiểm.

Câu hỏi thường gặp

Laptop có lắp thêm RAM được không?

Tuỳ máy. Máy có khe RAM rời thì lắp được; nhiều laptop mỏng đời mới có RAM hàn trên bo mạch, không thêm được. Tra trang hỗ trợ chính thức của hãng với đúng mẫu máy, hoặc xem số khe trong trình quản lý tác vụ.

Máy 8GB thêm một thanh 4GB có được không?

Được, máy sẽ có 12GB và vẫn chạy. Tuy vậy hai thanh không cùng dung lượng có thể mất một phần lợi ích kênh đôi. Nếu được chọn, thêm thanh 8GB cùng chuẩn và tốc độ sẽ cân hơn.

DDR4 và DDR5 có lắp lẫn được không?

Không. Khấc trên thanh nằm ở vị trí khác nhau nên không cắm vừa khe của chuẩn kia. Bo mạch chỉ hỗ trợ một chuẩn, phải mua đúng chuẩn đó.

Thêm RAM có cần cài lại Win không?

Không. Hệ điều hành tự nhận dung lượng mới khi khởi động. Chỉ cần kiểm lại trong trình quản lý tác vụ và chạy công cụ chẩn đoán bộ nhớ nếu muốn chắc thanh mới ổn định.

Máy văn phòng cần bao nhiêu RAM là đủ?

Với văn phòng phổ thông dùng trình duyệt nhiều thẻ, bảng tính và họp trực tuyến, 16GB là mức thoải mái hiện nay. 8GB vẫn chạy được nhưng dễ đầy khi mở nhiều thứ cùng lúc.

Tự lắp RAM có mất bảo hành không?

Tuỳ chính sách nơi bán và hãng máy. Có nơi cho người dùng tự nâng RAM, có nơi dán tem niêm phong. Hỏi nơi bán trước; nếu lo, mang máy đến nơi bảo hành để họ lắp giúp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138