Điện thoại bàn qua mạng là chiếc điện thoại cắm vào dây mạng thay vì dây điện thoại cũ, đăng ký vào một tổng đài (thường đặt ở trung tâm dữ liệu của nhà cung cấp dịch vụ), mỗi máy là một số máy lẻ, khách gọi vào số đại diện của văn phòng rồi được chuyển tới đúng người. Phần cài đặt của văn phòng chỉ gồm: cắm máy vào mạng, cấp nguồn, nhập tài khoản máy lẻ mà nhà cung cấp gửi, rồi gọi thử.
Bài này giải thích nguyên lý vừa đủ để bạn nói chuyện được với nhà cung cấp, sau đó là các bước cắm và cài, cách gọi thử ba chiều, và những lỗi hay gặp như gọi được mà không nghe tiếng, tiếng bị rè vào giờ cao điểm, máy mất đăng ký sau khi đổi router. Phần giao thức bên dưới có ở site chuyên về giao thức mạng; ở đây chỉ dừng ở mức người dùng cần biết.
Nguyên lý trong năm khái niệm
Trước khi gọi nhà cung cấp, nắm năm khái niệm sau để hiểu họ hỏi gì và gửi gì cho bạn:
| Khái niệm | Hiểu đơn giản | Văn phòng cần biết gì |
|---|---|---|
| Tổng đài | Bộ não nhận cuộc gọi vào, phát lời chào, chuyển tới máy lẻ | Đặt ở nhà cung cấp (tổng đài ảo) hay một hộp trong văn phòng |
| Số đại diện | Số khách gọi vào, in trên danh thiếp | Có thể giữ số cũ nếu nhà cung cấp hỗ trợ chuyển |
| Máy lẻ | Số nội bộ ba bốn chữ số của từng bàn | Lập danh sách ai số nào trước khi cài |
| Tài khoản máy lẻ | Bộ ba thông tin: địa chỉ máy chủ, tên đăng nhập, mật khẩu | Nhà cung cấp gửi; giữ như mật khẩu, không dán lên máy |
| Kịch bản gọi vào | Lời chào, phím chọn, đổ chuông nhóm, ngoài giờ | Viết ra giấy trước rồi nhờ nhà cung cấp cài |
Với văn phòng dưới mười lăm người, tổng đài ảo thường gọn nhất: không có hộp nào trong văn phòng phải trông, nhà cung cấp lo phần trung tâm. Hộp tổng đài đặt tại chỗ hợp hơn khi văn phòng đã có người làm kỹ thuật và muốn tự quản. Bài này đi theo cách tổng đài ảo, vì đó là đa số.
Chuẩn bị trước khi cài
Phần lớn sự cố điện thoại qua mạng thật ra là sự cố chuẩn bị. Chuẩn bị đủ những thứ sau:
- Danh sách máy lẻ: văn phòng 7 người của anh Bảo đánh lễ tân 100, giám đốc 101, kinh doanh 111 đến 113, kế toán 121, kho 131. Nhóm theo hàng chục giúp sau này thêm người không xáo số.
- Cổng mạng ở từng bàn: mỗi điện thoại cần một cổng. Nếu bàn chỉ có một ổ mạng, chọn loại điện thoại có hai cổng: dây từ tường vào điện thoại, rồi từ điện thoại ra máy tính.
- Nguồn cho điện thoại: switch có cấp nguồn qua dây mạng (PoE) thì không cần cục nguồn riêng. Nếu switch không có, mua cục đổi nguồn đi kèm hoặc một bộ cấp nguồn rời đặt giữa switch và điện thoại.
- Tốc độ Internet: mỗi cuộc gọi tốn rất ít băng thông, nhưng cần đường truyền ổn định, ít giật. Nếu Internet văn phòng hay chập chờn, xử lý trước.
- Kịch bản gọi vào: lời chào bao nhiêu chữ, phím nào sang bộ phận nào, giờ làm việc, ngoài giờ thì lời nhắn gì.
- Thông tin tài khoản: nhà cung cấp gửi qua thư; in ra hoặc lưu trong trình quản lý mật khẩu, không gửi qua nhóm chat chung.
Ghi danh sách máy lẻ, ai giữ máy nào vào sổ tay thiết bị. Khi có người nghỉ, nhìn danh sách là biết cần đổi tên máy lẻ nào.
Cắm máy và cài tài khoản máy lẻ
Làm cho một máy trước, gọi thử thành công rồi mới làm các máy còn lại. Tên mục trên điện thoại có thể khác tuỳ máy và phiên bản.
- Nối dây mạng từ ổ tường hoặc switch vào cổng mạng của điện thoại, thường có hình mạng hoặc chữ chỉ cổng vào. Nếu dùng cục nguồn rời, cắm thêm nguồn.
- Chờ máy khởi động. Trên màn hình nhỏ của máy, vào phần thông tin trạng thái để xem địa chỉ IP máy nhận được. Ghi lại.
- Trên máy tính cùng mạng, mở trình duyệt, gõ địa chỉ IP đó để vào trang quản lý của điện thoại. Đăng nhập bằng tài khoản quản trị mặc định ghi trong hướng dẫn, rồi đổi mật khẩu quản trị ngay.
- Vào phần tài khoản, nhập địa chỉ máy chủ, tên đăng nhập và mật khẩu của máy lẻ theo thư của nhà cung cấp. Đặt tên hiển thị là số máy lẻ kèm tên bộ phận.
- Lưu lại. Sau vài giây, trạng thái tài khoản chuyển sang đã đăng ký và màn hình điện thoại hiện số máy lẻ.
- Chỉnh giờ, múi giờ, ngôn ngữ, âm lượng chuông.
- Nhiều nhà cung cấp hỗ trợ tự cấu hình: chỉ cần báo mã thiết bị in dưới đáy máy, cắm vào là máy tự nhận tài khoản. Hỏi trước để đỡ nhập tay.
Nếu đã có máy tính nối qua cổng thứ hai của điện thoại, kiểm lại máy tính vẫn vào mạng bình thường. Điện thoại tắt hoặc mất nguồn thì máy tính phía sau cũng mất mạng, nhớ điều đó khi đặt cục nguồn.
Gọi thử ba chiều để biết đã xong
Một máy chỉ tính là xong khi qua đủ ba lượt gọi sau, mỗi lượt nói chuyện ít nhất một phút:
- Gọi nội bộ: từ máy 100 gọi máy 101. Hai bên nghe rõ, không trễ.
- Gọi ra ngoài: từ máy 100 gọi một điện thoại di động của bạn. Kiểm số hiện trên di động là số đại diện của văn phòng, không phải số lạ.
- Gọi vào: từ di động gọi số đại diện. Nghe lời chào, bấm phím chọn bộ phận, máy đúng bàn đổ chuông.
- Chuyển máy: lễ tân nhận cuộc gọi rồi chuyển sang máy 121. Thử cả chuyển có báo trước và chuyển thẳng.
- Ngoài giờ: nhờ nhà cung cấp tạm đổi giờ làm việc để nghe thử lời nhắn ngoài giờ, hoặc gọi thử sau giờ đóng cửa.
- Gọi trong lúc mọi người đang tải tệp lớn: để chắc tiếng không bị ngắt quãng khi mạng bận.
Ghi ngày giờ và kết quả từng lượt. Nếu lượt nào hỏng, lỗi thường nằm ở phần dưới đây.
Áp vào văn phòng 7 người của anh Bảo: kịch bản đổ chuông
Giờ làm việc, khách gọi số đại diện. Lời chào ngắn chừng mười giây, không đọc cả danh sách phím. Sau lời chào, máy lễ tân 100 đổ chuông trước. Ba hồi không ai nhấc, chuông chuyển sang đổ đồng thời 101 và nhóm kinh doanh 111 đến 113.
Khách cần kế toán. Không đặt phím riêng cho kế toán vì ít khách gọi; lễ tân nhận rồi chuyển sang 121. Đặt quá nhiều phím chọn chỉ làm khách sốt ruột.
Lễ tân nghỉ phép. Anh Bảo không đổi kịch bản trên tổng đài mà chỉ cho máy 100 tạm chuyển hết cuộc gọi sang 111. Việc này người dùng tự bật tắt được trên máy, nên ghi cách làm vào tờ hướng dẫn cạnh máy lễ tân.
Ngoài giờ. Lời nhắn nói giờ làm việc và mời để lại lời nhắn. Lời nhắn thoại được gửi về hộp thư của lễ tân dưới dạng tệp âm thanh, sáng hôm sau nghe và gọi lại.
Ngày lễ. Nhờ nhà cung cấp cài sẵn lịch nghỉ lễ trong năm, để khỏi phải nhớ đổi tay mỗi lần.
Ghi chép. Cả kịch bản được viết thành một trang, lưu trong sổ tay thiết bị. Khi cần sửa, gửi đúng trang ấy cho nhà cung cấp kèm chỗ cần đổi, tránh mô tả qua điện thoại dễ hiểu sai.
Lỗi hay gặp và cách gỡ
Gọi được nhưng một bên không nghe tiếng. Lỗi kinh điển của điện thoại qua mạng, thường do router văn phòng chặn hoặc biến đổi luồng âm thanh. Trong trang quản lý router có tính năng hỗ trợ thoại kiểu cổng ứng dụng, có router cần bật, có router cần tắt. Gửi tên tính năng và tình trạng cho nhà cung cấp, họ sẽ chỉ cách đặt cho đúng.
Tiếng rè, mất chữ vào giờ cao điểm. Mạng văn phòng đang nghẽn vì tải lên tải xuống lớn. Bật ưu tiên lưu lượng thoại trên router nếu có, hoặc đặt lịch sao lưu ra ngoài giờ làm.
Máy báo chưa đăng ký sau khi đổi router. Router mới cấp địa chỉ khác hoặc chặn kết nối. Khởi động lại điện thoại; nếu vẫn vậy, vào trang quản lý kiểm lại thông tin tài khoản và báo nhà cung cấp.
Mất điện là mất điện thoại. Điện thoại, switch và router đều cần điện. Cắm cả ba qua bộ lưu điện, và nhờ nhà cung cấp cài chuyển cuộc gọi sang di động khi máy bàn không trả lời.
Khách gọi vào bị đổ chuông mãi không ai nghe. Kịch bản chưa có nhánh khi không ai nhấc máy. Thêm đổ chuông nhóm hoặc chuyển sang hộp thư thoại sau một số hồi chuông.
Khi nào nên gọi nhà cung cấp hoặc kỹ thuật
Đa số thay đổi trên tổng đài ảo như thêm máy lẻ, sửa lời chào, đổi giờ làm việc đều làm qua nhà cung cấp hoặc trang quản lý họ cấp. Gọi họ ngay khi gặp lỗi một chiều không nghe, khi số hiện ra ngoài không đúng số đại diện, hoặc khi cần chuyển số cũ sang dịch vụ mới.
Nhờ người làm mạng khi văn phòng có nhiều dải mạng, có tường lửa riêng, hoặc thoại chất lượng kém dù Internet không có vấn đề. Gọi bảo hành nơi bán khi điện thoại không lên nguồn dù đã thử cổng và cục nguồn khác, hoặc màn hình, bàn phím hỏng. Máy còn hạn bảo hành thì không tự mở vỏ.
Một lưu ý về an toàn: trang quản lý của điện thoại và tài khoản máy lẻ là thứ kẻ gian thích chiếm để gọi ra nước ngoài trên tài khoản của bạn. Đổi mật khẩu quản trị mặc định, không mở trang quản lý điện thoại ra Internet, và nhờ nhà cung cấp chặn gọi quốc tế nếu văn phòng không dùng.
Câu hỏi thường gặp
Điện thoại qua mạng có cần dây điện thoại cũ không?
Không. Điện thoại qua mạng chỉ cần dây mạng nối vào switch hoặc ổ mạng ở bàn, cộng nguồn điện qua dây mạng hoặc cục nguồn riêng. Dây điện thoại cũ có thể bỏ khi chuyển hẳn.
Có dùng chung một cổng mạng cho điện thoại và máy tính được không?
Được, nếu điện thoại có hai cổng mạng. Dây từ tường cắm vào điện thoại, rồi từ cổng thứ hai của điện thoại nối sang máy tính. Khi điện thoại mất nguồn thì máy tính phía sau cũng mất mạng.
Mất Internet thì có gọi được không?
Với tổng đài ảo thì không gọi được bằng máy bàn, vì máy cần Internet để nối tới tổng đài. Nên nhờ nhà cung cấp cài chuyển cuộc gọi sang di động khi các máy bàn không đăng ký được.
Có giữ được số điện thoại cũ của văn phòng không?
Nhiều nhà cung cấp hỗ trợ chuyển số cố định cũ sang dịch vụ mới, tuỳ loại số và nơi đăng ký. Hỏi rõ thời gian chuyển và có lúc nào gián đoạn không trước khi ký.
Có thể nghe máy lẻ văn phòng trên điện thoại di động không?
Nhiều dịch vụ tổng đài ảo có ứng dụng cho điện thoại di động, đăng nhập bằng tài khoản máy lẻ để nghe gọi khi đi công tác. Chỉ cài ứng dụng chính thức của nhà cung cấp và đặt mật khẩu khoá máy.
Vì sao gọi ra lại hiện một số lạ chứ không phải số văn phòng?
Máy lẻ chưa được gán số hiển thị là số đại diện trên tổng đài. Báo nhà cung cấp gán lại số gọi ra cho từng máy lẻ hoặc cho cả văn phòng.