ThietLap.comThiết Lập
Wifi và mạng gia đình

Wifi chậm thì kiểm tra gì: 8 bước tự dò trước khi gọi nhà mạng, từ dễ đến khó

Tám bước tự dò wifi chậm theo thứ tự: đo đúng cách, khởi động lại, so dây và sóng, tìm thiết bị ăn băng thông, nhiễu, vị trí modem, khi nào là lỗi nhà mạng.

A Vietnamese grandfather sits in a wooden armchair near a balcony door holding a phone with a dark screen at arm length, a young woman points toward a shelf, soft overcast light, side view

Wifi chậm thì kiểm theo thứ tự: đo tốc độ ở cạnh modem và qua dây để biết chậm do đường truyền hay do sóng, khởi động lại modem, xem có thiết bị nào đang tải nặng, rồi mới tới vị trí đặt máy, nhiễu sóng và lỗi nhà mạng. Làm từ dễ đến khó như vậy, đa số trường hợp bạn tìm ra nguyên nhân trong khoảng hai mươi phút mà không cần gọi ai.

Bài được viết như một tờ dò lỗi, mỗi bước có cách làm và cách đọc kết quả. Ghi lại kết quả từng bước vào giấy. Nếu tới bước cuối vẫn chậm, tờ giấy đó chính là thứ giúp tổng đài nhà mạng xử lý nhanh, thay vì bảo bạn khởi động lại modem thêm lần nữa.

Chuẩn bị trước khi dò

Dò lỗi mạng mà thiếu đồ thì làm nửa chừng phải dừng. Chuẩn bị sẵn:

  • Một điện thoại đã sạc, có cài ứng dụng đo tốc độ hoặc biết mở trang đo tốc độ trên trình duyệt.
  • Một máy tính xách tay và một sợi dây mạng, nếu nhà có. Đây là món quan trọng nhất, vì chỉ đo qua dây mới tách được lỗi đường truyền khỏi lỗi sóng.
  • Giấy bút hoặc ghi chú trên điện thoại để chép kết quả từng lần đo kèm giờ.
  • Tài khoản quản trị modem hoặc ứng dụng quản lý, để xem danh sách thiết bị.
  • Gói cước đang dùng có tốc độ bao nhiêu, xem trong hợp đồng hoặc ứng dụng khách hàng.
  • Báo người trong nhà sẽ mất mạng vài phút khi khởi động lại modem, tránh lúc có người đang họp trực tuyến.

Chọn thời điểm dò đúng lúc mạng đang chậm. Dò lúc mạng đang bình thường thì mọi con số đều đẹp, không tìm ra gì.

Bước 1 và 2: đo đúng cách và khởi động lại

Đừng đo một lần ở phòng ngủ rồi kết luận mạng chậm. Cần ít nhất ba con số để so:

  1. Đứng cạnh modem, cách khoảng một hai mét, không có tường chắn, mở trang hoặc ứng dụng đo tốc độ trên điện thoại. Ghi lại tốc độ tải xuống.
  2. Ra chỗ thấy chậm, đo lại. Ghi lại.
  3. Nếu có máy tính xách tay và dây mạng, cắm thẳng vào modem, tắt wifi trên máy, đo lại. Đây là con số gần nhất với đường truyền nhà mạng cấp.
  4. Tắt modem bằng công tắc hoặc rút nguồn, chờ đủ ba mươi giây. Thời gian chờ quan trọng, cắm lại ngay thì máy chưa xả hết.
  5. Cắm lại, chờ hai đến ba phút cho đèn ổn định.
  6. Đo lại ở ba chỗ như trên.

Nếu sau khởi động lại mà nhanh lên rõ, có thể modem bị treo do chạy lâu ngày. Nếu tuần nào cũng phải khởi động lại vài lần, modem có dấu hiệu quá nhiệt hoặc hỏng, nên báo nhà mạng đổi máy.

Đọc ba con số để khoanh vùng

So ba con số vừa đo, bạn sẽ biết nên dò tiếp ở đâu:

Kết quảÝ nghĩaDò tiếp ở bước
Qua dây chậm, cạnh modem chậm, phòng xa chậmĐường truyền nhà mạng hoặc modem có vấn đềBước 8
Qua dây nhanh, cạnh modem chậmPhần phát wifi của modem có vấn đề hoặc bị nhiễuBước 5, 6
Qua dây nhanh, cạnh modem nhanh, phòng xa chậmSóng không phủ tới, do vị trí và tườngBước 6, 7
Lúc nhanh lúc chậm, hay chậm vào buổi tốiThiết bị khác đang chiếm hoặc đường truyền chung bị nghẽn giờ cao điểmBước 3, 4, 8
Chỉ một máy chậm, máy khác bình thườngLỗi ở chính máy đóBước 4

Nhớ rằng gói cước ghi một con số tối đa. Qua dây đạt khoảng tám phần mười con số đó là bình thường, qua wifi cạnh modem đạt khoảng một nửa đến hai phần ba là bình thường với nhiều modem gia đình.

Bước 3: tìm thiết bị đang chiếm đường truyền

Vì sao bước này hay bị bỏ qua. Người dùng nghĩ đến modem, nhà mạng trước, ít ai nghĩ chính một máy trong nhà đang tải nặng. Thực tế đây là nguyên nhân rất hay gặp, nhất là khi mạng chỉ chậm vào một số giờ.

Cách xem. Đăng nhập ứng dụng quản lý hoặc trang quản trị modem, mở danh sách thiết bị đang kết nối. Một số modem hiện cả lượng dữ liệu mỗi máy đang dùng. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản.

Thủ phạm thường gặp. Máy tính đang tải bản cập nhật hệ điều hành lớn. Điện thoại đang sao lưu ảnh lên đám mây. Tivi đang tải ứng dụng hoặc phát video độ nét cao ở phòng không ai xem. Máy chơi trò chơi đang tải trò mới. Camera đang tải ghi hình lên đám mây ở chất lượng cao nhất.

Cách thử nhanh. Tắt wifi trên từng máy nghi ngờ, đo lại tốc độ sau mỗi lần tắt. Máy nào tắt đi mà tốc độ nhảy lên thì đó là thủ phạm.

Xử lý. Hẹn giờ cho máy tính cập nhật và điện thoại sao lưu vào ban đêm. Hạ chất lượng ghi hình camera nếu không cần quá nét. Tắt hẳn tivi thay vì để chế độ chờ đang phát.

Bước 4 và 5: lỗi ở một máy và nhiễu sóng

Chỉ một máy chậm. Cho máy đó quên mạng wifi rồi kết nối lại. Khởi động lại máy. Kiểm máy có đang bật chế độ tiết kiệm pin hay chế độ tiết kiệm dữ liệu, hai chế độ này có thể làm wifi chậm đi. Máy rất cũ có thể chỉ hỗ trợ chuẩn wifi cũ, tốc độ bị giới hạn sẵn.

Máy có ốp lưng kim loại hoặc đang sạc ở góc khuất. Thử tháo ốp, cầm máy ra chỗ thoáng đo lại. Nghe đơn giản nhưng không ít lần đây là đáp án.

Nhiễu từ nhà hàng xóm. Ở chung cư và phố đông, hàng chục mạng wifi cùng chen trên băng 2,4 GHz. Nếu thiết bị hỗ trợ, chuyển sang băng 5 GHz khi ở gần modem. Trong cài đặt modem, để chế độ chọn kênh tự động, hoặc thử vài kênh khác nhau và đo lại.

Nhiễu từ đồ điện trong nhà. Lò vi sóng đang chạy, đế điện thoại bàn không dây, thiết bị bluetooth đặt sát modem có thể làm băng 2,4 GHz chập chờn. Dời modem cách xa các thiết bị này ít nhất một mét.

Dấu hiệu nhiễu. Tốc độ lên xuống thất thường ngay cả khi đứng cạnh modem, nhanh hẳn khi chuyển sang băng 5 GHz. Nếu thấy dấu hiệu này, nhiễu gần như chắc là nguyên nhân chính.

Bước 6 và 7: vị trí modem và vùng phủ

Nếu đứng cạnh modem thì nhanh mà xa ra là chậm, vấn đề là sóng không tới, không phải mạng chậm. Đầu tiên xem modem đang đặt ở đâu: trong tủ kín, dưới gầm bàn, sau tivi, cạnh bể cá, sát cửa cuốn sắt đều làm sóng yếu đi nhiều. Kê modem lên cao, ra chỗ thoáng, dựng ăng ten một cái thẳng đứng một cái nằm ngang nếu máy có ăng ten rời.

Thứ hai, đếm số tường và sàn giữa modem và chỗ chậm. Qua một tường gạch thường vẫn ổn, qua hai tường bắt đầu yếu, qua sàn bê tông thì giảm mạnh. Ví dụ căn hộ của anh Tâm có modem đặt ở góc phòng khách sát cửa ra vào, phòng làm việc ở đầu kia cách hai tường và nhà vệ sinh. Anh dời modem vào giữa căn hộ, nối thêm một đoạn dây mạng, phòng làm việc tăng gấp đôi tốc độ mà không mua gì thêm.

Thứ ba, nếu không dời được modem và nhà rộng, nhiều tầng, đó là lúc tính tới bộ kích sóng hoặc hệ mesh, hoặc đi dây mạng tới phòng cần tốc độ cao. Với tivi và máy tính bàn không di chuyển, nối dây luôn là cách ổn định nhất.

Cuối cùng, nếu nhà đã có bộ kích sóng mà vẫn chậm, kiểm lại bộ đó có đặt quá xa modem không, và điện thoại có đang bám nhầm vào điểm phát yếu không.

Tờ ghi kết quả mẫu

Đây là tờ ghi của nhà chị Thu sau một buổi tối dò lỗi, gói cước giả định một trăm đơn vị tốc độ. Bạn kẻ bảng tương tự, điền số của nhà mình:

Lần đoChỗ đoCách nốiTốc độ tải xuốngGhi chú
Tám giờ tốiCạnh modemWifiKhoảng hai mươiCả nhà đang dùng
Tám giờ nămCạnh modemDây mạngKhoảng hai mươi lămQua dây cũng chậm, nghi đường truyền
Tám giờ mườiCạnh modemDây mạngKhoảng tám mươiSau khi tắt wifi máy tính đang cập nhật
Tám giờ mười lămPhòng ngủ tầng trênWifiKhoảng ba mươiSóng yếu, xem bước 6 và 7

Nhìn tờ này là thấy hai chuyện riêng: buổi tối chậm vì một máy tính đang tải bản cập nhật, còn phòng tầng trên chậm vì sóng. Không có lỗi nhà mạng, nên chưa cần gọi tổng đài. Nếu lần đo thứ ba qua dây vẫn chỉ quanh hai mươi lăm dù đã tắt hết máy khác, lúc đó mới chuyển sang bước 8 và gọi nhà mạng kèm tờ ghi này.

Bước 8: khi nào là lỗi nhà mạng và gọi thế nào

Gọi nhà mạng khi gặp một trong các dấu hiệu dưới đây, thay vì tiếp tục tự dò:

  • Đo qua dây mạng cắm thẳng vào modem, ở nhiều thời điểm khác nhau, vẫn dưới khoảng một nửa gói cước.
  • Đèn tín hiệu quang hoặc đèn Internet trên modem đổi màu, nhấp nháy bất thường, hoặc tắt từng lúc.
  • Mạng chậm hẳn mỗi tối vào cùng khung giờ, kéo dài nhiều ngày, dù trong nhà không ai tải gì nặng.
  • Modem nóng ran, tự khởi động lại nhiều lần trong ngày.
  • Hàng xóm dùng cùng nhà mạng cũng kêu chậm cùng lúc.

Khi gọi, đọc cho tổng đài kết quả ba lần đo, giờ đo, đã khởi động lại modem chưa, đã thử qua dây chưa. Câu nói gọn nên dùng: đo qua dây mạng cắm thẳng vào modem lúc tám giờ tối được khoảng một phần ba gói cước, đã khởi động lại modem, đã tắt hết thiết bị khác. Với thông tin này, tổng đài thường bỏ qua được phần hỏi thủ tục và kiểm đường truyền ngay, hoặc hẹn kỹ thuật tới đo tín hiệu. Việc leo cột, đổi dây quang ngoài nhà là của nhà mạng, không tự làm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao wifi chậm vào buổi tối mà ban ngày bình thường?

Có thể do trong nhà nhiều người cùng dùng vào buổi tối, hoặc đường truyền chung của khu vực bị nghẽn giờ cao điểm. Đo qua dây vào buổi tối để biết là do nhà mình hay do nhà mạng.

Khởi động lại modem bao lâu một lần là hợp lý?

Không cần định kỳ. Chỉ khởi động lại khi thấy mạng chậm hoặc chập chờn. Nếu phải làm nhiều lần mỗi tuần mới ổn, modem có thể đang hỏng, nên báo nhà mạng kiểm tra hoặc đổi máy.

Điện thoại báo wifi mạnh đủ vạch mà vẫn chậm là sao?

Vạch sóng chỉ cho biết điện thoại nghe modem rõ, không cho biết đường truyền Internet nhanh hay chậm. Đo qua dây để xem có phải đường truyền hoặc thiết bị khác đang chiếm không.

Nâng gói cước có làm wifi phòng xa nhanh hơn không?

Thường là không. Nếu đứng cạnh modem đã nhanh mà phòng xa vẫn chậm thì do sóng không phủ tới. Nâng gói không giúp được, cần dời modem, thêm điểm phát hoặc đi dây.

Có nên dùng ứng dụng tăng tốc wifi trên điện thoại không?

Không nên. Các ứng dụng hứa tăng tốc wifi không thể làm sóng mạnh hơn hay đường truyền nhanh hơn, nhiều cái còn chèn quảng cáo hoặc xin quyền không cần thiết.

Đo tốc độ nên dùng trang nào?

Dùng trang hoặc ứng dụng đo tốc độ phổ biến, đo ít nhất ba lần, cùng một công cụ cho mọi lần để so được với nhau. Con số giữa các công cụ khác nhau có thể lệch.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138