Cách gọi nhanh hợp nhất với bố mẹ lớn tuổi là đặt ảnh to của từng người thân ra ngay màn hình chính, chạm một lần là gọi, kèm danh bạ yêu thích có ảnh và tên gọi theo đúng cách bố mẹ xưng hô. Với người mắt kém nhưng nói rõ, thêm gọi bằng giọng nói qua trợ lý có sẵn của hệ điều hành. Cả ba cách làm trong khoảng nửa giờ, không cần cài thêm ứng dụng.
Phần dưới đi từ chọn ai được vào danh sách, sửa danh bạ cho dễ nhận, từng cách cài trên Android và máy iOS, bảng so sánh cách nào hợp với ai, tới tình huống của một bác mắt kém tay run và các lỗi hay gặp. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản, bạn tìm theo ý của từng bước.
Chọn ai vào danh sách gọi nhanh
Danh sách càng ngắn càng dễ dùng. Kỹ thuật viên hay khuyên giữ từ bốn đến sáu người, sắp theo thứ tự bố mẹ cần gọi nhất:
- Người con hay ở gần hoặc hay nghe máy nhất, đặt đầu tiên, góc trên bên trái.
- Vợ hoặc chồng của bố mẹ nếu hai người hay đi riêng.
- Một người hàng xóm tin cậy, chạy sang được trong vài phút.
- Người con hoặc cháu ở xa, hay gọi video.
- Phòng khám hoặc trạm y tế quen nếu bố mẹ có bệnh mãn tính.
- Số cấp cứu thì không cần đưa vào lối tắt dễ chạm nhầm; dùng tính năng gọi khẩn cấp có sẵn của máy thay vì đặt biểu tượng ra màn hình chính.
Với người ở một mình, nên có ít nhất một người trong danh sách ở gần trong bán kính đi bộ. Con ở xa nghe máy được nhưng không chạy sang được khi bố mẹ ngã hay mất điện giữa đêm.
Hỏi bố mẹ trước khi chốt. Có bác muốn đưa cả người bạn đánh cờ buổi chiều vào danh sách, vì đó là số bác gọi nhiều nhất trong tuần. Danh sách là của bố mẹ, không phải danh sách bạn nghĩ là quan trọng.
Sửa danh bạ trước: tên gọi theo cách bố mẹ xưng hô
Lối tắt chỉ đẹp khi danh bạ gọn. Làm trên máy của bố mẹ, mở ứng dụng Danh bạ:
- Tìm và gộp các số trùng. Danh bạ của người lớn tuổi thường có ba bản của cùng một người: "Hải", "Hai con", "Con Hải". Máy có lựa chọn gộp liên hệ trùng trong phần quản lý danh bạ.
- Đổi tên theo đúng cách bố mẹ gọi: "Con Hải", "Bé Lan", "Bà Sáu hàng xóm". Không ghi họ tên đầy đủ, vì bố mẹ tìm theo cách nói hằng ngày.
- Thêm ảnh khuôn mặt rõ, chụp chính diện, nền trơn. Ảnh nhóm hay ảnh xa thì bé xíu trên màn hình, không nhận ra được.
- Đánh dấu sao hoặc thêm vào mục Yêu thích cho các người đã chọn. Mục Yêu thích sẽ hiện đầu tiên trong ứng dụng gọi điện.
- Với người có nhiều số, chọn số mặc định để gọi, tránh mỗi lần máy hỏi chọn số nào.
- Xoá các số cũ không còn dùng nếu bố mẹ đồng ý, để danh bạ bớt rối.
Danh bạ đã đồng bộ tài khoản thì sửa trên máy tính hoặc trên máy của bạn cũng được, nếu bố mẹ cho phép. Nhưng nên sửa ngay trên máy của bố mẹ khi có bố mẹ ngồi cạnh, để bố mẹ biết vì sao tên đổi.
Đưa người thân ra màn hình chính
Đây là cách gọi nhanh nhất: một ô ảnh trên màn hình chính, chạm là gọi. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản:
- Android: chạm và giữ vào chỗ trống trên màn hình chính, chọn Tiện ích (widget). Tìm nhóm Danh bạ hoặc Điện thoại, chọn tiện ích Gọi trực tiếp hoặc liên hệ một chạm, kéo ra màn hình, chọn người cần gọi.
- Trên một số máy Android có thể chọn tiện ích danh bạ yêu thích dạng lưới, hiện cả nhóm người thân với ảnh to trong một ô.
- máy iOS: chạm và giữ vào màn hình chính, bấm dấu cộng ở góc để thêm tiện ích, tìm tiện ích của ứng dụng Danh bạ, chọn cỡ lớn, rồi chọn người hiện trong tiện ích. Chạm vào người đó sẽ hiện nút gọi.
- Với máy iOS, muốn chạm một lần là gọi luôn, có thể dùng ứng dụng phím tắt có sẵn của hệ điều hành để tạo phím tắt gọi một người, rồi thêm phím tắt đó ra màn hình chính kèm ảnh.
- Xếp các ô người thân vào trang đầu tiên, phía nửa dưới màn hình, nơi ngón cái dễ chạm khi cầm máy một tay.
- Bật khoá bố cục màn hình chính nếu máy có, để bố mẹ không lỡ tay kéo hay xoá ô.
Thử chạm từng ô ngay sau khi đặt. Một lỗi hay gặp là tiện ích Android hiện đúng ảnh nhưng mở trang thông tin liên hệ thay vì gọi; khi đó bạn đã chọn nhầm loại tiện ích, xoá đi và chọn loại gọi trực tiếp.
Gọi bằng giọng nói cho người mắt kém
Trợ lý giọng nói có sẵn trên Android và máy iOS gọi được theo tên trong danh bạ. Hợp với người nói rõ nhưng khó nhìn màn hình:
- Vào Cài đặt, tìm phần trợ lý giọng nói của hệ điều hành, bật lên, chọn ngôn ngữ tiếng Việt nếu có.
- Cho phép trợ lý truy cập danh bạ và điện thoại khi máy hỏi.
- Bật cách gọi trợ lý dễ nhất với bố mẹ: giữ nút nguồn, hoặc nói câu gọi trợ lý. Câu gọi bằng tiếng nói có thể làm máy thức nhầm khi tivi đang bật; nếu vậy dùng cách giữ nút.
- Cho bố mẹ thử nói: "Gọi Con Hải". Tên trong danh bạ phải dễ phát âm và khác nhau rõ; "Con Hải" và "Con Hai" dễ nhầm.
- Thử với giọng thật của bố mẹ, kể cả giọng địa phương. Trợ lý nghe nhầm tên nào thì đổi tên liên hệ đó sang cách gọi khác.
- Đặt trợ lý chỉ được gọi điện khi máy đã mở khoá, nếu muốn tránh người lạ dùng máy khi bố mẹ để quên.
Trợ lý giọng nói cần kết nối mạng trên nhiều máy. Nếu nhà bố mẹ sóng yếu, đừng dựa vào cách này làm cách duy nhất.
Một mẹo nhỏ khi dạy: viết ra mảnh giấy đúng câu cần nói, ví dụ "Giữ nút bên phải, nói: Gọi Con Hải". Bố mẹ đọc theo vài lần là quen. Đừng dạy nhiều câu lệnh khác nhau như đặt báo thức hay hỏi thời tiết trong cùng buổi; để gọi điện thành thạo trước, các việc khác dạy sau một hai tuần.
Cách nào hợp với ai
Không phải ai cũng hợp cùng một cách. Bảng dưới giúp bạn chọn trước khi cài:
| Cách gọi nhanh | Hợp với | Không hợp với |
|---|---|---|
| Ô ảnh trên màn hình chính | Người mắt còn khá, quen chạm màn hình, cần gọi vài người thường xuyên | Người tay run, hay chạm nhầm ô bên cạnh |
| Danh bạ yêu thích có ảnh | Người đã quen mở ứng dụng gọi điện | Người chưa biết mở ứng dụng |
| Gọi bằng giọng nói | Người mắt kém, nói rõ, nhà có sóng tốt | Người nói nhỏ, giọng địa phương nặng mà trợ lý nghe nhầm nhiều |
| Giữ phím số để gọi (trên một số máy Android) | Người quen máy bàn phím cũ, nhớ "phím 2 là con" | Người dùng máy iOS, vì hệ iOS không có kiểu này |
Nhiều nhà kết hợp: ô ảnh cho hai người gọi nhiều nhất, giọng nói cho những lúc không đeo kính. Bạn nên giữ ít cách nhất có thể, vì mỗi cách thêm là một điều phải nhớ.
Áp vào nhà bác Tư: mắt kém, tay run, ở một mình
Hoàn cảnh. Bác Tư bảy mươi tám tuổi, sống một mình, con trai ở cách nửa giờ xe, con gái ở xa. Bác đeo kính lão, tay hơi run, hay chạm hai lần mới trúng. Máy cũ của bác là máy bàn phím, máy mới là điện thoại cảm ứng màn hình lớn.
Cài gì. Chỉ ba ô ảnh trên màn hình chính, mỗi ô chiếm gần một phần ba chiều ngang: con trai, con gái, bà hàng xóm. Ảnh khuôn mặt to, nền trơn. Không có ô nào khác trên trang đầu ngoài nút nghe nhạc bác thích.
Chống chạm nhầm. Tăng thời gian giữ chạm trong phần trợ năng để chạm run không bị tính là chạm hai lần. Tắt rung phản hồi vì làm bác giật mình buông tay.
Dự phòng. Bật gọi bằng giọng nói qua nút nguồn cho những lúc bác không đeo kính. Thử tên "Con Bình" mười lần với giọng bác, trợ lý nghe đúng chín.
Kết quả sau một tháng. Bác gọi cho con mỗi ngày, không còn gọi nhầm người. Lần duy nhất bác cần giúp là khi lỡ kéo ô ảnh sang trang khác, sau đó con trai bật khoá bố cục màn hình chính.
Kiểm tra lần cuối và lỗi hay gặp
Trước khi trao máy, bạn cho bố mẹ tự gọi từng người trong danh sách, còn bạn đứng xem:
- Mỗi ô ảnh chạm một lần là đổ chuông đúng người, không hiện trang chọn số.
- Người được gọi thấy cuộc gọi đến từ đúng số của bố mẹ, không phải số ẩn.
- Trợ lý giọng nói gọi đúng tên ở cả lúc phòng yên lẫn lúc tivi đang bật.
- Bố mẹ biết cách tắt máy sau khi nói xong: nút đỏ ở đâu, to cỡ nào.
- Ô gọi mở ra trang liên hệ thay vì gọi: chọn nhầm loại tiện ích, xoá và thêm lại đúng loại gọi trực tiếp.
- Ảnh không hiện trên ô: liên hệ đang lưu trong SIM, mà SIM không lưu ảnh. Chuyển liên hệ vào tài khoản rồi gắn ảnh lại.
- Gọi xong máy không tắt cuộc gọi: bố mẹ áp máy vào tai làm má chạm màn hình. Bật tính năng kết thúc cuộc gọi bằng nút nguồn trong phần trợ năng.
Nếu máy không có tiện ích gọi trực tiếp, cập nhật hệ điều hành và ứng dụng Danh bạ trước. Máy quá cũ không còn được cập nhật thì dùng danh bạ yêu thích, hoặc nhờ nơi bán máy kiểm tra máy có còn hỗ trợ không.
Câu hỏi thường gặp
Có cần cài ứng dụng riêng để gọi nhanh cho người già không?
Thường không cần. Tiện ích danh bạ, danh bạ yêu thích và trợ lý giọng nói có sẵn đủ cho phần lớn nhu cầu. Ứng dụng ngoài có thể kèm quảng cáo hoặc xin quyền quá nhiều, nên chỉ dùng khi máy thật sự thiếu tính năng.
Ô gọi nhanh bị mất sau khi cập nhật máy thì sao?
Một số bản cập nhật đặt lại bố cục màn hình chính. Chụp sẵn ảnh màn hình chính sau khi cài xong, để khi mất bạn xếp lại đúng như cũ trong vài phút.
Gọi nhanh có dùng được khi màn hình đang khoá không?
Ô trên màn hình chính thì cần mở khoá trước. Nếu muốn gọi được khi đang khoá, chỉ có tính năng gọi khẩn cấp và trợ lý giọng nói nếu bạn cho phép dùng khi khoá màn hình.
Bố mẹ dùng máy bàn phím thì cài gọi nhanh thế nào?
Máy bàn phím thường có gọi nhanh bằng giữ phím số, cài trong phần danh bạ hoặc cài đặt cuộc gọi. Gán phím 2 cho người gọi nhiều nhất, phím 3 cho người tiếp theo, và viết thứ tự đó vào mảnh giấy để cạnh máy.
Có nên đặt số của con ở chế độ không bao giờ bị chặn không?
Nên. Nếu máy bố mẹ bật chặn cuộc gọi lạ hoặc chế độ không làm phiền ban đêm, đưa các số người thân vào danh sách ngoại lệ để cuộc gọi của con vẫn đổ chuông khi cần gấp.
Ảnh trong danh bạ có bị mất khi đổi máy không?
Nếu danh bạ lưu trong tài khoản thì ảnh đi theo. Ảnh chỉ lưu trong máy hoặc trong SIM thì không theo sang. Kiểm tra nơi lưu của từng liên hệ trước khi đổi máy.