ThietLap.comThiết Lập
Cài thiết bị cho cha mẹ và con nhỏ

Cách tạo tài khoản riêng cho con trên máy tính Windows, macOS: không quyền quản trị

Chia máy tính gia đình thành tài khoản riêng cho con: tài khoản thường không quyền quản trị, giới hạn giờ và trang web trên Windows và macOS, kèm cách thử.

A young Vietnamese girl types on a desktop computer with a dark screen in a shared family study corner, her father standing behind her, side view, natural daylight

Máy tính dùng chung trong nhà nên có ít nhất hai tài khoản: một tài khoản quản trị của bố mẹ có mật khẩu, và một tài khoản thường riêng cho con, gắn vào nhóm gia đình để đặt giới hạn giờ và trang web. Trên Windows, bạn thêm con trong phần Tài khoản của Cài đặt; trên macOS, trong phần Người dùng và nhóm của Cài đặt hệ thống. Mỗi máy làm mất khoảng hai mươi phút.

Tài khoản thường là điểm mấu chốt: con dùng máy học bài, chơi, vẽ thoải mái, nhưng không tự cài phần mềm, không đổi cài đặt hệ thống, không xoá được tài liệu của bố mẹ. Bên dưới là các bước cho hai hệ điều hành, bảng so sánh hai loại tài khoản, một tình huống thật của gia đình dùng chung một máy, và các lỗi hay gặp. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản.

Vì sao máy tính dùng chung nên chia tài khoản

Kỹ thuật viên đi sửa máy gia đình gặp nhiều nhất là ba chuyện: máy chậm vì đầy phần mềm lạ con tải về từ trang chơi trò chơi, tài liệu công việc của bố mẹ bị xoá nhầm, và trình duyệt mở ra toàn trang quảng cáo vì một tiện ích cài kèm. Cả ba đều xuất phát từ một nguyên nhân: cả nhà dùng chung một tài khoản có quyền quản trị.

Khi con có tài khoản riêng, màn hình nền, thư mục tài liệu, trình duyệt, mật khẩu đã lưu đều tách khỏi của bạn. Con không thấy thư công việc của bạn, bạn không bị mở nhầm trang của con. Quan trọng hơn, tài khoản thường không cài được phần mềm hệ thống: mỗi lần chương trình đòi quyền cài đặt, máy sẽ hỏi mật khẩu của tài khoản quản trị. Phần lớn phần mềm độc hại đi kèm trò chơi lậu bị chặn ngay ở cửa này.

Chia tài khoản cũng là cách công bằng hơn khi có nhiều con. Mỗi đứa có giới hạn giờ riêng, máy tự đếm, bố mẹ không phải đứng canh đồng hồ.

Bạn cũng nên tự làm theo nguyên tắc này: hằng ngày dùng một tài khoản thường, chỉ đăng nhập tài khoản quản trị khi cần cài đặt. Với máy gia đình, đây là thói quen bảo vệ tốt mà gần như không tốn gì.

Chuẩn bị trước khi tạo

Gom những thứ sau trước khi bắt đầu:

  • Mật khẩu tài khoản quản trị của máy. Nếu máy đang không có mật khẩu, đặt ngay; tài khoản quản trị không mật khẩu thì mọi giới hạn đều vô nghĩa.
  • Tài khoản trẻ em của con trong nhóm gia đình, nếu đã tạo trên điện thoại. Dùng chung tài khoản đó trên máy tính để giới hạn đi theo con.
  • Danh sách phần mềm con cần cho việc học: trình soạn văn bản, phần mềm luyện gõ, trò chơi học tập. Cài trước bằng tài khoản quản trị để con không phải xin.
  • Sao lưu tài liệu quan trọng của bạn ra ổ ngoài hoặc đám mây trước khi đụng vào cài đặt tài khoản.
  • Thời gian rảnh khoảng nửa giờ, máy cắm sạc, kết nối mạng ổn định vì có thể phải tải cập nhật.

Nếu máy đang chỉ có một tài khoản và đó chính là tài khoản con hay dùng, đừng hạ quyền tài khoản đó ngay. Tạo tài khoản quản trị mới cho bạn trước, đăng nhập thử thành công, rồi mới hạ quyền tài khoản cũ. Làm ngược lại có thể khiến máy không còn tài khoản quản trị nào.

Các bước trên máy tính Windows

Đăng nhập bằng tài khoản quản trị. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản Windows:

  1. Mở Cài đặt, vào phần Tài khoản, chọn Gia đình (hoặc Gia đình và người dùng khác).
  2. Bấm thêm thành viên gia đình. Nếu con đã có tài khoản trẻ em, nhập địa chỉ đăng nhập của con; nếu chưa, chọn tạo tài khoản cho trẻ em và làm theo màn hình.
  3. Xác nhận con là thành viên, không phải người tổ chức. Tài khoản con vừa thêm mặc định là tài khoản tiêu chuẩn, tức không có quyền quản trị.
  4. Kiểm tra lại: trong danh sách người dùng, bấm vào tài khoản con, chọn đổi loại tài khoản, phải thấy đang là Tiêu chuẩn.
  5. Mở trang quản lý an toàn gia đình (từ liên kết trong mục Gia đình hoặc ứng dụng an toàn gia đình đi kèm). Chọn tài khoản con, đặt giới hạn thời gian sử dụng theo ngày trong tuần, bật lọc trang web và lọc ứng dụng theo độ tuổi.
  6. Đăng xuất, đăng nhập tài khoản con lần đầu ngay khi máy đang kết nối mạng để hệ thống đồng bộ cài đặt gia đình.
  7. Trong tài khoản con, mở thử trình duyệt đi kèm hệ điều hành. Bộ lọc web thường chỉ áp cho trình duyệt này, nên bạn chặn các trình duyệt khác trong phần lọc ứng dụng.

Nếu không muốn dùng tài khoản trực tuyến cho con, Windows vẫn cho tạo tài khoản cục bộ không quyền quản trị, nhưng khi đó không có giới hạn giờ và lọc web của nhóm gia đình.

Các bước trên máy Mac

Đăng nhập bằng tài khoản quản trị. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản macOS:

  1. Mở Cài đặt hệ thống, vào phần Người dùng và nhóm, bấm thêm người dùng, nhập mật khẩu quản trị.
  2. Ở ô loại tài khoản, chọn Tiêu chuẩn. Đặt tên, tên tài khoản và mật khẩu cho con.
  3. Nếu con có tài khoản trẻ em trong nhóm gia đình, đăng nhập tài khoản đó ở lần đầu con vào máy; giới hạn đặt trên điện thoại của bạn sẽ áp sang máy Mac.
  4. Quay lại tài khoản quản trị, vào phần Thời gian sử dụng, chọn tên con ở đầu cửa sổ.
  5. Bật thời gian ngừng sử dụng cho buổi tối, đặt giới hạn ứng dụng nếu cần, vào giới hạn nội dung để chặn trang web người lớn.
  6. Đặt mật mã thời gian sử dụng, khác mật khẩu của con.
  7. Đăng nhập tài khoản con, thử mở cài đặt hệ thống và thử cài một ứng dụng. Máy phải đòi tên và mật khẩu quản trị.

Trên máy Mac, mỗi tài khoản có thư viện ảnh, nhạc, tài liệu riêng. Nếu muốn con dùng chung một thư mục ảnh gia đình, đặt thư mục đó trong vùng dùng chung của máy thay vì đưa con vào tài khoản của bạn.

Tài khoản quản trị và tài khoản thường khác nhau thế nào

Bảng dưới giúp bạn quyết định ai trong nhà cần loại nào:

ViệcTài khoản quản trịTài khoản thường của con
Cài, gỡ phần mềm cho cả máyĐượcKhông, phải có mật khẩu quản trị
Đổi cài đặt mạng, bảo mật, ngày giờĐượcKhông
Xem, xoá tài liệu của người khácĐượcKhông
Đổi màn hình nền, cỡ chữ của chính mìnhĐượcĐược
Lưu bài, vẽ, chơi trò chơi đã cài sẵnĐượcĐược
Cài tiện ích trình duyệtĐượcTuỳ cài đặt; nên chặn qua lọc ứng dụng
Bị giới hạn giờ, lọc web của nhóm gia đìnhKhôngCó

Với con từ mười bốn mười lăm tuổi học lập trình hay làm video, nhu cầu cài phần mềm sẽ nhiều. Thay vì cấp quyền quản trị, bạn ngồi cùng con mỗi lần cài, hoặc dành một máy cũ riêng cho con tự quản. Cách sau giúp máy chung của gia đình vẫn sạch.

Áp vào nhà mình: một máy tính chung cho bốn người

Nhà anh Tâm có một máy tính để bàn đặt ở phòng khách, dùng cho anh làm sổ sách buổi tối, chị xem công thức nấu ăn, bé Mít lớp bốn học gõ chữ, và cậu Bon lớp chín làm bài thuyết trình. Trước đây cả nhà dùng một tài khoản không mật khẩu. Máy chậm dần, trình duyệt có ba thanh công cụ lạ, và một lần tệp sổ sách cả năm của anh bị kéo vào thùng rác khi Bon dọn màn hình nền.

Kỹ thuật viên đến làm trong một buổi tối. Tạo một tài khoản quản trị tên "Quản trị" có mật khẩu chỉ anh chị biết, dùng khi cần cài đặt. Tài khoản cũ đổi thành tài khoản thường của anh. Chị có tài khoản thường riêng. Mít và Bon mỗi đứa một tài khoản trẻ em trong nhóm gia đình, cũng là tài khoản thường.

Giới hạn được đặt khác nhau: Mít dùng tối đa một giờ ngày đi học, chặn sau tám giờ tối, chỉ vào các trang trong danh sách cho phép. Bon dùng hai giờ, chặn sau mười giờ tối, lọc trang người lớn nhưng không giới hạn danh sách trang vì cần tra cứu. Phần mềm trình chiếu và luyện gõ được cài sẵn cho cả máy.

Sau một tháng, anh Tâm nhận ba yêu cầu xin thêm giờ từ Bon trên điện thoại, hai lần đồng ý vì sát hạn nộp bài, một lần từ chối. Máy không còn phần mềm lạ, và tệp sổ sách của anh nằm trong tài khoản riêng mà con không thấy. Cái giá phải trả là mỗi lần cài phần mềm mới, anh phải nhập mật khẩu quản trị, mất thêm vài giây.

Kiểm tra, lỗi hay gặp và khi nào cần thợ

Thử ngay sau khi cài. Đăng nhập tài khoản con, thử ba việc: cài một phần mềm, mở trang web người lớn, và để máy chạy quá giờ giới hạn. Cả ba phải bị chặn hoặc hỏi mật khẩu.

Giới hạn giờ không áp. Thường do đồng hồ máy sai hoặc tài khoản con chưa đăng nhập lần đầu khi có mạng. Bật tự đặt giờ theo mạng, đăng nhập lại tài khoản con khi có mạng.

Con vẫn vào được trang người lớn. Con đang dùng trình duyệt khác với trình duyệt mà bộ lọc áp. Chặn trình duyệt đó trong lọc ứng dụng, hoặc dùng thêm DNS lọc gia đình trên router.

Quên mật khẩu tài khoản quản trị duy nhất. Đây là ca khó. Nếu tài khoản quản trị là tài khoản trực tuyến, đặt lại mật khẩu từ trang khôi phục trên máy khác. Nếu là tài khoản cục bộ không có câu hỏi bảo mật, mang máy đến nơi bảo hành hoặc kỹ thuật viên tin cậy, đừng tải công cụ phá mật khẩu trên mạng vì rất nhiều công cụ đó kèm phần mềm độc hại.

Máy chậm hẳn sau khi thêm tài khoản. Mỗi tài khoản có chương trình khởi động riêng. Đăng nhập tài khoản con, tắt bớt chương trình tự chạy. Máy quá cũ, bộ nhớ ít thì cân nhắc nâng cấp ở nơi sửa uy tín.

Câu hỏi thường gặp

Có cần tài khoản trực tuyến cho con không, hay tài khoản cục bộ là đủ?

Tài khoản cục bộ đủ để tách dữ liệu và chặn cài phần mềm. Muốn có giới hạn giờ, lọc web, báo cáo hoạt động và xin thêm giờ từ xa thì cần tài khoản trẻ em trực tuyến trong nhóm gia đình.

Con biết mật khẩu quản trị thì làm sao?

Đổi mật khẩu quản trị ngay, chọn mật khẩu con không đoán được, không dùng ngày sinh hay tên thú cưng. Đổi xong, kiểm tra trong danh sách người dùng xem có tài khoản quản trị lạ nào được tạo thêm không.

Hai anh em dùng chung một tài khoản được không?

Được nhưng không nên. Giới hạn giờ sẽ tính chung, bài vở lẫn vào nhau và hay sinh cãi nhau. Mỗi con một tài khoản thường, máy tự đếm giờ cho từng đứa.

Tài khoản thường có chơi được trò chơi không?

Chơi được mọi trò đã cài cho cả máy. Trò chơi mới thì bạn cài bằng tài khoản quản trị. Một số trò chơi cài chỉ trong thư mục người dùng có thể cài được mà không hỏi, nên bật thêm lọc ứng dụng theo tuổi.

Máy tính của trường cấp cho con có làm theo được không?

Máy do trường hay tổ chức quản lý thường đã khoá sẵn chính sách riêng, bạn không nên tự thêm tài khoản hay đổi quyền. Hỏi bộ phận hỗ trợ của trường nếu muốn đặt giới hạn.

Tài khoản thường có an toàn hơn trước virus không?

An toàn hơn đáng kể vì phần lớn phần mềm độc hại cần quyền quản trị để cài sâu vào máy. Tuy vậy vẫn phải giữ phần mềm diệt virus đi kèm hệ điều hành bật và cập nhật đều.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138