Muốn quản lý điện thoại hay máy tính bảng của con một cách đàng hoàng, bạn tạo cho con một tài khoản trẻ em riêng rồi đưa tài khoản đó vào nhóm gia đình do bạn làm người tổ chức. Trên Android, việc này làm qua mục Tài khoản trong phần Cài đặt và ứng dụng quản lý gia đình đi kèm hệ điều hành; trên máy iOS, bạn làm từ máy của chính mình, ở phần Gia đình trong Cài đặt. Cả hai đường đều cần ngày sinh thật của con và mất chừng hai mươi đến ba mươi phút nếu chuẩn bị đủ.
Phần dưới đi theo thứ tự một kỹ thuật viên hay làm khi cài máy cho gia đình: chuẩn bị gì trước, các bước cho từng hệ điều hành, chọn mức cài đặt theo tuổi, cách thử xem đã ăn chưa, rồi những chỗ hay kẹt. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản, nên bạn đọc theo ý của từng bước và dùng ô tìm kiếm trong Cài đặt khi không thấy đúng chữ.
Vì sao con nên có tài khoản riêng, không dùng chung tài khoản của bố mẹ
Dùng chung là con thấy mọi thứ của bạn. Tài khoản của người lớn gắn với ảnh, thư, lịch sử tìm kiếm, mật khẩu đã lưu và cả phương thức thanh toán. Đưa máy đăng nhập sẵn tài khoản của bạn cho con là đưa luôn quyền mua ứng dụng, quyền xoá ảnh và quyền đọc tin nhắn công việc.
Tài khoản trẻ em có sẵn bộ khoá theo tuổi. Khi hệ điều hành biết người dùng là trẻ em, nó tự bật một số giới hạn: lọc nội dung trong kho ứng dụng, tắt quảng cáo cá nhân hoá, yêu cầu phụ huynh đồng ý khi tải ứng dụng. Bạn không phải dò từng nút một.
Mọi thay đổi đi qua máy của bạn. Khi con muốn tải trò chơi mới hay xin thêm giờ, yêu cầu hiện lên điện thoại của bạn. Bạn bấm đồng ý hoặc từ chối, không cần cầm máy của con. Đây là chỗ khác hẳn so với việc đặt mật khẩu cho từng ứng dụng.
Đến tuổi lớn hơn thì chuyển dần, không phải làm lại từ đầu. Tài khoản của con theo con lên lớp trên. Khi con đủ tuổi tự quản theo quy định của hệ điều hành, tài khoản chuyển thành tài khoản thường, giữ nguyên ảnh, danh bạ và dữ liệu học tập.
Minh bạch với con ngay từ đầu. Tài khoản trẻ em không phải công cụ theo dõi lén. Bạn nói với con máy này có những giới hạn nào, vì sao, và con xin thêm bằng cách nào. Trẻ biết luật thì ít tìm cách lách hơn trẻ phát hiện ra luật sau.
Chuẩn bị trước khi ngồi xuống cài
Phần lớn ca cài dở dang là vì thiếu một thứ nhỏ ở giữa chừng. Bạn gom đủ những thứ này lên bàn trước:
- Điện thoại của bạn, đã đăng nhập tài khoản chính, biết mật khẩu tài khoản đó (không chỉ mã mở màn hình). Hệ thống sẽ hỏi lại mật khẩu khi bạn đồng ý tạo tài khoản cho trẻ.
- Ngày sinh thật của con. Đừng khai tuổi lớn hơn cho đỡ bị chặn; khai sai là các bộ lọc theo tuổi đặt sai từ đầu, và sau này sửa ngày sinh rất khó.
- Một phương thức xác minh người lớn, thường là thẻ thanh toán của bạn hoặc mã gửi về số điện thoại của bạn. Có nơi trừ thử một khoản rất nhỏ rồi hoàn lại để xác nhận bạn là người lớn.
- Máy của con đã sạc trên một nửa pin và đang bắt wifi nhà. Bước cập nhật hệ điều hành giữa chừng có thể kéo dài.
- Tên đăng nhập dự kiến cho con, không chứa họ tên đầy đủ hay năm sinh. Ví dụ nhà chị Hạnh đặt cho bé Na kiểu tên con vật cộng một con số con tự chọn.
- Một tờ giấy để ghi tên tài khoản và mật khẩu của con, cất cùng chỗ bạn cất giấy tờ quan trọng, không dán lên máy.
- Máy của con nên ở trạng thái mới hoặc đã khôi phục. Nếu máy cũ còn tài khoản của anh chị lớn, bạn xoá tài khoản đó ra trước rồi mới thêm tài khoản trẻ em.
Nếu máy là đồ cũ của bạn để lại, sao lưu ảnh và tin nhắn của bạn trước khi đăng xuất khỏi máy. Nhiều phụ huynh quên bước này rồi mất ảnh năm năm vì tưởng đăng xuất là chỉ rời tài khoản.
Các bước tạo tài khoản trẻ em trên điện thoại Android
Trên Android, có hai đường: tạo ngay khi khởi động máy mới, hoặc thêm vào máy đang dùng. Các bước dưới là đường thêm vào máy đang dùng, vì đó là ca hay gặp nhất. Tên mục có thể khác tuỳ hãng máy và phiên bản Android.
- Trên máy của con, mở Cài đặt, tìm phần Tài khoản hoặc Người dùng và tài khoản, chọn Thêm tài khoản, rồi chọn loại tài khoản của hệ điều hành.
- Ở màn hình đăng nhập, bấm vào dòng tạo tài khoản mới và chọn loại dành cho con hoặc cho trẻ em. Nếu máy chỉ hiện "cho bản thân", bạn nhập ngày sinh của con, hệ thống sẽ tự chuyển sang luồng trẻ em.
- Nhập tên, ngày sinh, tên đăng nhập và mật khẩu cho con. Mật khẩu nên đủ dài, con nhớ được, ví dụ ba từ ghép lại kèm một con số.
- Khi được hỏi tài khoản phụ huynh, đăng nhập bằng tài khoản của bạn và nhập mật khẩu. Đọc phần đồng ý dành cho phụ huynh rồi bấm đồng ý; đây là bước pháp lý bắt buộc với trẻ nhỏ.
- Xác minh người lớn bằng cách mà màn hình yêu cầu. Nếu phải nhập thẻ, đó là để xác minh, không phải đăng ký trả phí.
- Chọn các cài đặt ban đầu: bộ lọc kho ứng dụng theo độ tuổi, có cần bạn duyệt khi con tải ứng dụng không, có bật vị trí không. Chưa chắc thì để mức chặt hơn, sau này nới ra dễ hơn siết lại.
- Trên điện thoại của bạn, cài ứng dụng quản lý gia đình đi kèm hệ điều hành nếu máy chưa có, đăng nhập tài khoản của bạn. Tài khoản của con sẽ hiện trong danh sách. Từ đây bạn đổi giới hạn, xem yêu cầu và đặt giờ nghỉ.
- Nếu máy của con trước đó đã có tài khoản người lớn, gỡ tài khoản đó khỏi máy. Máy nào còn tài khoản người lớn đăng nhập song song thì con vẫn có đường vào kho ứng dụng không lọc.
Bước 8 là bước hay bị bỏ nhất. Nhà anh Phúc tạo tài khoản trẻ em rất chuẩn cho bé Bin nhưng vẫn để tài khoản của anh trên máy, thế là bé chuyển sang tài khoản bố trong kho ứng dụng và tải trò chơi tuỳ ý suốt hai tháng.
Các bước trên máy iOS: tạo từ máy của bạn
Với máy iOS, tài khoản trẻ em được tạo từ máy của người tổ chức nhóm gia đình, không phải từ máy của con. Tên mục có thể khác tuỳ phiên bản iOS.
- Trên máy của bạn, mở Cài đặt, bấm vào tên của bạn ở trên cùng, tìm phần Gia đình hoặc Chia sẻ trong gia đình. Nếu chưa có nhóm, bấm thiết lập để bạn trở thành người tổ chức.
- Chọn thêm thành viên, rồi chọn tạo tài khoản cho trẻ em. Không chọn mời người đã có tài khoản, vì như vậy con sẽ thành thành viên người lớn.
- Nhập tên và ngày sinh của con, xác nhận bạn là phụ huynh bằng mã bảo mật thẻ đã lưu hoặc cách xác minh máy yêu cầu.
- Đặt địa chỉ đăng nhập cho con theo gợi ý của máy và mật khẩu. Ghi lại ngay lên tờ giấy đã chuẩn bị.
- Bật Yêu cầu mua (tên có thể là "Hỏi trước khi mua"). Mọi lần con tải ứng dụng, kể cả ứng dụng miễn phí, đều cần bạn đồng ý.
- Vào phần Thời gian sử dụng của con ngay trong mục Gia đình, đặt giới hạn nội dung theo độ tuổi cho ứng dụng, phim, trang web.
- Cầm máy của con, đăng nhập bằng tài khoản vừa tạo ở bước khởi động máy hoặc ở mục tên người dùng đầu Cài đặt. Nếu máy đang đăng nhập tài khoản khác, đăng xuất trước.
- Trên máy của con, đặt mật mã thời gian sử dụng riêng mà chỉ bạn biết, khác với mã mở màn hình của con.
Nếu bước 2 không hiện lựa chọn tạo tài khoản trẻ em, thường là do vùng của tài khoản hoặc tài khoản của bạn chưa có phương thức thanh toán để xác minh. Thêm phương thức xác minh rồi làm lại.
Chọn mức cài đặt theo tuổi con
Không có một mức đúng cho mọi nhà. Bảng dưới là điểm khởi đầu mà nhiều kỹ thuật viên đề xuất khi cài cho phụ huynh, bạn chỉnh theo cách con dùng máy thực tế:
| Độ tuổi | Tải ứng dụng | Nội dung web | Gợi ý thêm |
|---|---|---|---|
| Dưới 6 tuổi | Bạn duyệt mọi ứng dụng, kể cả miễn phí | Chỉ trang trong danh sách cho phép | Dùng kèm ghim một ứng dụng khi đưa máy cho bé |
| 6 đến 9 tuổi | Bạn duyệt mọi ứng dụng | Chặn trang người lớn, bật tìm kiếm an toàn | Đặt giờ nghỉ buổi tối, cho phép gọi bố mẹ mọi lúc |
| 10 đến 12 tuổi | Duyệt ứng dụng trả phí và ứng dụng có giới hạn tuổi | Chặn trang người lớn, con được xin mở trang cụ thể | Bàn với con về mạng xã hội trước khi con đủ tuổi đăng ký |
| Từ 13 tuổi | Tuỳ quy định của hệ điều hành, con có thể tự quản | Lọc mức cơ bản | Chuyển dần sang thoả thuận, giữ quyền xem khi có sự cố |
Lưu ý ngưỡng tuổi tự quản mỗi hệ điều hành và mỗi nước đặt khác nhau. Khi đến ngưỡng, hệ thống thường báo trước cho cả bạn và con; bạn nên ngồi lại với con trước ngày đó thay vì để máy tự chuyển.
Cách kiểm tra đã cài xong và đúng
Cài xong, bạn đóng vai con và thử ngay trên máy của con. Năm phút thử tránh được cả tháng phát hiện muộn:
- Mở kho ứng dụng trên máy con, bấm tải một ứng dụng miễn phí bất kỳ. Màn hình phải hiện "xin phép bố mẹ" và điện thoại của bạn phải nhận thông báo trong vòng một phút.
- Từ chối yêu cầu đó trên máy bạn, kiểm tra máy con báo bị từ chối.
- Tìm trong kho ứng dụng một trò chơi có giới hạn tuổi cao hơn tuổi con. Nó phải bị ẩn hoặc không cho tải.
- Mở trình duyệt trên máy con, gõ một từ khoá người lớn rõ ràng. Kết quả phải bị lọc hoặc trang bị chặn.
- Vào Cài đặt trên máy con, thử gỡ tài khoản hoặc rời nhóm gia đình. Máy phải đòi mật khẩu của bạn.
- Trên ứng dụng quản lý của bạn, đổi thử một giới hạn rồi xem máy con có nhận trong vài phút không.
Nếu một trong sáu việc trên không như mong đợi, quay lại đúng bước cài tương ứng thay vì làm lại toàn bộ. Thường chỉ là một công tắc chưa bật.
Lỗi hay gặp và khi nào nên nhờ hỗ trợ
Không nhận được yêu cầu duyệt. Kiểm tra thông báo của ứng dụng quản lý gia đình trên máy bạn có bị tắt không, và máy bạn có đang đăng nhập đúng tài khoản người tổ chức không. Hai vợ chồng dùng hai máy thì nên thêm người kia làm phụ huynh thứ hai để ai cũng duyệt được.
Con vẫn tải được ứng dụng. Gần như luôn là còn một tài khoản người lớn khác trên máy con, hoặc ứng dụng đã tải từ trước khi bật duyệt. Gỡ tài khoản thừa, rà lại danh sách ứng dụng đã có.
Báo không thể tạo tài khoản cho trẻ ở khu vực này. Vùng của tài khoản bạn và vùng trên máy không khớp. Đặt vùng trên máy theo nơi bạn đang sống, thử lại.
Quên mật khẩu tài khoản của con. Đặt lại từ ứng dụng quản lý trên máy bạn, không cần biết mật khẩu cũ. Đây cũng là lý do bạn phải giữ được tài khoản của chính mình.
Khi nào gọi hỗ trợ. Nếu đã xác minh người lớn đúng cách mà vẫn bị từ chối nhiều lần, hoặc tài khoản của con bị khoá vì nghi khai sai tuổi, bạn liên hệ bộ phận hỗ trợ của hệ điều hành qua mục trợ giúp trong Cài đặt. Máy mới mua bị lỗi khi đăng nhập thì mang ra nơi bảo hành, đừng tự cài lại phần mềm hệ thống không chính thức.
Câu hỏi thường gặp
Con dưới 13 tuổi có được tạo tài khoản thường không?
Không nên và thường là không được. Hệ điều hành yêu cầu tài khoản trẻ em có phụ huynh quản lý cho trẻ dưới ngưỡng tuổi quy định. Khai tuổi lớn hơn để lách là mất hết bộ lọc tự động và vi phạm điều khoản sử dụng.
Một con có thể dùng tài khoản trẻ em trên cả điện thoại lẫn máy tính bảng không?
Được. Bạn đăng nhập cùng tài khoản của con trên các máy, giới hạn tải ứng dụng và nội dung áp chung. Riêng giới hạn thời gian có nơi tính theo từng máy, có nơi cộng dồn, bạn xem trong ứng dụng quản lý.
Nhà dùng cả Android lẫn máy iOS thì quản lý thế nào?
Mỗi hệ điều hành có nhóm gia đình riêng và không nhìn thấy nhau. Nếu con dùng máy Android, bạn cần một tài khoản của hệ Android để làm phụ huynh, cài ứng dụng quản lý tương ứng trên máy bạn dù máy bạn là máy iOS.
Con có biết mình đang dùng tài khoản trẻ em không?
Có. Máy hiện rõ các giới hạn và khi con bị chặn sẽ thấy lời nhắn xin phép bố mẹ. Bạn nên nói trước với con để con hiểu đó là luật trong nhà, không phải máy bị lỗi.
Có xoá được tài khoản trẻ em khi không dùng nữa không?
Được, từ ứng dụng quản lý hoặc mục Gia đình trên máy bạn. Xoá tài khoản là xoá cả ảnh, thư và dữ liệu lưu trên đám mây của con, nên tải về trước những gì cần giữ.
Ông bà trông cháu có cần quyền duyệt không?
Nếu cháu ở với ông bà nhiều ngày, bạn có thể thêm ông bà làm phụ huynh trong nhóm, hoặc đơn giản hơn là bật sẵn danh sách ứng dụng cho phép để ông bà không phải bấm duyệt gì.