Để kết nối bóng đèn thông minh, bạn vặn bóng vào đui, bật công tắc tường cho bóng sáng và nháy (chế độ ghép), rồi mở ứng dụng đi kèm trên điện thoại, chọn thêm thiết bị và nhập wifi 2,4 GHz. Bóng không nháy thì phải cài lại bằng cách bật tắt công tắc tường liên tiếp đúng số lần ghi trong sách hướng dẫn, thường từ ba đến sáu lần.
Khó nhất của bóng đèn thông minh không phải lúc ghép mà là sau đó: người nhà quen tay tắt công tắc tường, bóng mất điện, điện thoại không điều khiển được nữa. Bài này đi qua cả việc ghép, cách xử lý công tắc tường, chỉnh màu theo giờ trong ngày, gom nhiều bóng thành nhóm và gỡ các lỗi hay gặp.
Kiểm tra đui đèn và chỗ lắp trước khi mua bóng
Nhiều người mua bóng về mới thấy không lắp vừa hoặc lắp vào thì bóng chập chờn. Soát trước những điểm này:
- Loại đui. Tháo bóng cũ ra xem: đui xoáy to, đui xoáy nhỏ hay đui ghim. Mua bóng thông minh đúng loại đui; dùng thêm đầu chuyển đui làm bóng dài ra, dễ vướng chao đèn.
- Đèn có chiết áp chỉnh sáng ở tường không. Nếu công tắc là núm xoay chỉnh độ sáng, đừng lắp bóng thông minh vào mạch đó. Chiết áp cắt bớt điện làm bóng nháy, kêu rè và hỏng sớm. Gọi thợ thay núm xoay bằng công tắc thường trước.
- Chao đèn kín hoàn toàn. Bóng thông minh có mạch điện tử bên trong, sợ nóng. Chao kín, hộp đèn âm trần không thoáng sẽ làm bóng tự giảm sáng hoặc chết sớm. Xem trên hộp bóng có ghi dùng được trong chao kín không.
- Chỗ lắp có sóng wifi. Đèn hiên, đèn cổng, đèn sân thượng hay nằm ngoài vùng sóng. Đứng ngay dưới đèn, mở điện thoại xem còn mấy vạch wifi; dưới hai vạch là sẽ có chuyện.
- Đèn treo cao. Đèn trần phòng khách cao, đèn cầu thang thông tầng: thay bóng cần thang chắc và người giữ thang. Trên ba mét thì nên nhờ thợ.
Trước khi thay bóng, luôn tắt công tắc và chờ bóng cũ nguội. Thay xong mới bật lại để bắt đầu ghép.
Các bước ghép bóng đèn với ứng dụng
Thứ tự dưới đây áp cho bóng dùng wifi. Bóng dùng Bluetooth hoặc cần bộ trung tâm thì bước 4 sẽ khác, ứng dụng sẽ dẫn riêng:
- Vặn bóng vào đui, bật công tắc tường. Bóng mới mở hộp thường sáng lên và nháy nhanh, nghĩa là đang chờ ghép.
- Nếu bóng sáng đứng, không nháy: tắt công tắc tường, bật lại, lặp liên tiếp đúng số lần ghi trong sách hướng dẫn, mỗi lần cách nhau khoảng một giây. Đến lần cuối để bật, bóng sẽ nháy. Bấm quá nhanh hoặc quá chậm đều không ăn; sai thì chờ mười giây rồi làm lại từ đầu.
- Mở ứng dụng, chọn thêm thiết bị, chọn loại "đèn" hoặc để ứng dụng tự dò.
- Chọn wifi 2,4 GHz và nhập mật khẩu, soát từng ký tự bằng nút hiện mật khẩu.
- Giữ điện thoại gần bóng đến khi ứng dụng báo xong. Bóng thường sáng đứng lại khi đã ghép thành công.
- Đặt tên theo vị trí: "Đèn trần phòng khách 1", "Đèn ngủ phòng ông bà". Gán vào đúng phòng.
- Ghép từng bóng một. Nếu một phòng có ba bóng, tắt bớt các bóng chưa ghép (vặn lỏng ra) để không nhầm bóng nào là bóng nào.
Có bóng cho chọn chế độ "điều khiển bằng Bluetooth khi không có wifi". Nên bật lên: khi mạng nhà hỏng, bạn vẫn đứng trong phòng điều khiển được.
Chuyện công tắc tường: nguyên nhân số một khiến đèn "mất kết nối"
Bóng thông minh chỉ nghe điện thoại khi nó có điện. Chỉ cần ai đó tắt công tắc tường là bóng tắt hẳn, ứng dụng báo ngoại tuyến, mọi lịch hẹn giờ vô tác dụng. Ở nhà chị Lan ba tầng, sau khi lắp sáu bóng thông minh, tuần đầu chị nhận gần chục lần báo mất kết nối, và cả chục lần đều là do bà nội hoặc bé con quen tay tắt công tắc khi ra khỏi phòng.
Có ba cách xử lý, từ rẻ đến tốn công. Cách một là dặn cả nhà và dán miếng che lên công tắc, chỉ phù hợp nhà ít người. Cách hai là dùng nút bấm không dây gắn tường đi kèm hệ đèn, đặt ngay cạnh công tắc cũ; người nhà vẫn có chỗ bấm theo thói quen, còn công tắc cũ để luôn bật. Cách ba là bỏ bóng thông minh, giữ bóng thường và thay công tắc tường bằng công tắc thông minh. Cách này cần thợ điện vì đụng dây 220V trong tường.
Khi chọn giữa bóng thông minh và công tắc thông minh, câu hỏi đơn giản là: bạn có cần đổi màu, chỉnh độ sáng không. Nếu chỉ cần bật tắt theo giờ hoặc từ xa, công tắc thông minh hợp hơn vì một công tắc lo được cả chùm đèn nhiều bóng. Nếu cần ánh sáng vàng ấm buổi tối, trắng sáng buổi sáng, thì bóng thông minh mới làm được.
Chỉnh màu và độ sáng theo giờ trong ngày
Phần lớn bóng thông minh có hai kiểu chỉnh: ánh trắng từ vàng ấm đến trắng lạnh, và màu sắc. Dùng hằng ngày thì ánh trắng quan trọng hơn màu. Bảng gợi ý sau là điểm xuất phát, bạn chỉnh theo mắt mình:
| Thời điểm | Ánh sáng gợi ý | Độ sáng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Sáng sớm, ăn sáng | Trắng trung tính | Khoảng 70–80% | Giúp tỉnh, đủ sáng đọc chữ |
| Làm việc, học bài | Trắng lạnh hơn | 90–100% | Đặt cho đèn bàn học, đèn phòng làm việc |
| Tối, sinh hoạt chung | Vàng ấm | 50–60% | Phòng khách dịu mắt hơn |
| Trước giờ ngủ | Vàng ấm nhất | 15–25% | Đặt lịch tự giảm dần trong nửa tiếng |
| Ban đêm đi vệ sinh | Vàng ấm nhất | 5–10% | Gắn với cảm biến chuyển động nếu có |
Để làm việc này tự động, vào phần lịch hoặc kịch bản của ứng dụng, tạo một mục cho mỗi khung giờ. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản. Bóng màu thì dành cho dịp vui, tiệc sinh nhật; dùng màu đỏ, tím hằng ngày sẽ mỏi mắt.
Áp vào nhà bạn: ba cách bố trí hay dùng
Không phải phòng nào cũng đáng lắp bóng thông minh. Ba tình huống dưới đây là chỗ bóng thông minh đáng tiền nhất, kèm cách cài cụ thể:
- Phòng ngủ của ông bà. Lắp một bóng ở đèn ngủ đầu giường, đặt lịch tự bật ánh vàng ấm ở mức 10% lúc mười giờ tối và tắt lúc năm giờ sáng. Ông bà dậy đêm không phải mò công tắc. Công tắc tường của phòng này nên dán miếng che, vì người lớn tuổi rất quen tay tắt.
- Phòng học của con. Bóng đèn bàn chuyển trắng sáng lúc bảy giờ tối giờ học, sang vàng ấm lúc chín rưỡi như một lời nhắc đã đến giờ dọn sách. Cách này nhẹ nhàng hơn nhiều so với việc gọi vọng lên phòng mỗi tối.
- Hành lang và cầu thang. Hai bóng ở hành lang tầng hai và chân cầu thang, đặt lịch bật mức thấp suốt đêm hoặc gắn với cảm biến chuyển động. Đây là chỗ người lớn tuổi hay vấp ngã nhất trong nhà.
- Chỗ không nên lắp: nhà vệ sinh ẩm và hơi nước nhiều, bếp gần bếp nấu, đèn trong tủ kín. Ở những chỗ này dùng bóng thường bền hơn.
Khi mới bắt đầu, chỉ nên lắp hai ba bóng ở những chỗ trên, dùng thử một tháng. Nếu cả nhà quen và thấy tiện thì mới mở rộng ra phòng khác. Lắp đồng loạt cả nhà ngay từ đầu là cách nhanh nhất để mọi người bực mình và quay lại tắt công tắc tường.
Nhiều bóng trong một phòng: gom nhóm sao cho dễ dùng
Gom theo cách người ta dùng, không theo kỹ thuật. Phòng khách có bốn bóng trần và hai bóng hắt tường thì tạo nhóm "Phòng khách sáng" gồm cả sáu, và nhóm "Phòng khách xem phim" chỉ hai bóng hắt tường ở mức thấp. Người nhà chỉ cần nhớ hai cái tên.
Đặt tên nhóm dễ đọc thành tiếng. Nếu bạn dùng trợ lý giọng nói, tên ngắn, dễ đọc và khác nhau rõ: "đèn bếp", "đèn khách", đừng đặt "đèn khách 1" và "đèn khách 2" vì máy rất hay nghe nhầm.
Đừng trộn bóng nhiều hãng trong một nhóm. Các bóng khác hãng phản hồi lệch nhau nửa giây, màu trắng cũng lệch tông. Một phòng nên dùng cùng loại bóng.
Ghi lại nhóm nào có bóng nào. Khi một bóng hỏng và thay bóng mới, bạn phải thêm bóng mới vào đúng nhóm và đúng lịch. Không ghi lại thì sẽ có một bóng sáng lệch giờ mà không ai hiểu vì sao.
Cài lịch cho nhóm, không cho từng bóng. Lịch đặt theo nhóm thì thay bóng chỉ cần thêm vào nhóm là xong, khỏi tạo lại từng lịch.
Kiểm tra, lỗi hay gặp và khi nào gọi thợ
Ghép xong, tắt hẳn công tắc tường một phút rồi bật lại: bóng phải sáng theo trạng thái đã cài và hiện trực tuyến trong ứng dụng sau chưa tới một phút. Sau đó thử điều khiển bằng dữ liệu di động. Nếu có trục trặc, đối chiếu bảng:
| Hiện tượng | Nguyên nhân hay gặp | Cách gỡ |
|---|---|---|
| Bóng nháy mãi không ghép được | Đang để điện thoại ở mạng 5 GHz, hoặc sai mật khẩu | Chuyển điện thoại sang mạng 2,4 GHz, gõ lại mật khẩu, ghép lại |
| Bật tắt công tắc mãi không vào chế độ ghép | Nhịp bật tắt không đúng | Đọc lại số lần trong sách, đếm nhịp đều khoảng một giây |
| Bóng sáng mờ lúc đã tắt, hoặc nháy nhẹ | Công tắc đi dây pha trung tính sai, hoặc công tắc có đèn báo | Gọi thợ điện kiểm tra công tắc, không tự mở |
| Bóng tự tắt khi bật lâu | Quá nhiệt trong chao kín | Đổi sang chao hở hoặc bóng ghi dùng được trong chao kín |
| Bóng vừa có điện đã sáng trắng hết cỡ giữa đêm | Cài đặt "trạng thái khi có điện lại" để mặc định | Đổi sang "giữ trạng thái trước đó" trong cài đặt bóng |
| Bóng kêu rè, chớp liên tục | Lắp vào mạch có chiết áp chỉnh sáng | Tháo ngay, gọi thợ thay công tắc thường |
Gọi thợ khi lỗi nằm ở dây, công tắc, chiết áp, hoặc đèn ở chỗ cao phải leo. Bóng đã cài lại đúng nhịp, thử điện thoại khác, wifi khác vẫn không vào chế độ ghép thì là lỗi bóng: mang đi bảo hành, đừng tháo đế bóng.
Câu hỏi thường gặp
Bóng đèn thông minh có cần bộ điều khiển trung tâm không?
Bóng dùng wifi thì không cần, ghép thẳng với router. Bóng dùng chuẩn sóng riêng tiết kiệm điện thì cần bộ trung tâm cắm vào router. Trên hộp bóng luôn ghi rõ có cần hay không.
Một phòng lắp bao nhiêu bóng thông minh thì wifi chịu được?
Router gia đình thường chịu được vài chục thiết bị, nhưng router đời cũ có thể chậm khi quá hai mươi thiết bị. Nhà nhiều đèn nên cân nhắc loại dùng bộ trung tâm để bớt tải cho wifi.
Tắt công tắc tường rồi bật lại thì bóng có mất cài đặt không?
Không mất. Bóng lưu cài đặt bên trong, có điện lại sẽ kết nối lại wifi sau chừng nửa phút. Chỉ khi bật tắt liên tiếp nhiều lần theo nhịp mới vô tình cài lại bóng.
Bóng đèn thông minh dùng cho đèn ngoài trời được không?
Chỉ dùng khi đèn có chao kín nước và bóng ghi dùng được ngoài trời hoặc nơi ẩm. Ngoài ra cần sóng wifi đủ mạnh tới chỗ đèn, thường phải thêm cục phát gần cửa.
Bóng thông minh có tự bật sáng giữa đêm khi mất điện rồi có lại không?
Có thể, nếu để mặc định. Vào cài đặt riêng của bóng, tìm mục trạng thái khi có điện lại, chọn giữ trạng thái trước đó hoặc luôn tắt. Tên mục khác tuỳ máy và phiên bản.