Bộ điều khiển hồng ngoại thông minh là một cục nhỏ cắm điện, nối wifi và phát tín hiệu hồng ngoại giống hệt chiếc điều khiển cầm tay, nhờ đó điều hoà, tivi, quạt đời cũ không có wifi vẫn bật tắt được bằng điện thoại. Cài gồm ba bước: ghép bộ phát với ứng dụng, thêm từng thiết bị bằng cách chọn mẫu có sẵn hoặc cho nó học lệnh từ điều khiển gốc, rồi đặt lịch và kịch bản.
Điểm cần hiểu trước: tín hiệu hồng ngoại đi một chiều và cần đường nhìn thẳng. Bộ phát gửi lệnh đi nhưng không biết máy có nhận được không, nên ứng dụng có thể báo điều hoà đang bật trong khi thật ra nó vẫn tắt. Bài này chỉ cách đặt bộ phát đúng chỗ, thêm thiết bị, đặt lịch cho đúng kiểu hồng ngoại và gỡ các lỗi hay gặp. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản.
Bộ phát hồng ngoại làm được gì và không làm được gì
Mọi chiếc điều khiển cầm tay của điều hoà, tivi, quạt, đầu thu đều phát ánh sáng hồng ngoại mà mắt không thấy. Bộ phát thông minh ghi nhớ các mẫu tín hiệu đó và phát lại khi bạn bấm trên điện thoại. Vì vậy nó điều khiển được đúng những gì chiếc điều khiển cầm tay làm được: bật tắt, đổi nhiệt độ, đổi chế độ, tăng giảm âm lượng, đổi kênh.
Nó không làm được ba việc. Thứ nhất, không biết trạng thái thật của máy, vì máy không gửi gì ngược lại. Thứ hai, không đi xuyên tường; mỗi phòng cần một bộ riêng. Thứ ba, không điều khiển được thiết bị dùng điều khiển sóng vô tuyến (loại không cần chĩa vào máy vẫn bấm được), một số quạt trần và rèm đời mới dùng loại này.
Với điều hoà, bộ phát có một lợi thế: điều khiển điều hoà gửi trọn cả gói trạng thái mỗi lần bấm (bật, chế độ lạnh, hai mươi bảy độ, quạt tự động), nên bộ phát gửi lệnh nào thì điều hoà đi theo đúng lệnh đó. Với tivi và quạt, nút nguồn thường là một nút bật tắt luân phiên; bấm khi tivi đang bật là tắt nó. Đây là gốc của phần lớn lỗi "lịch chạy ngược" sẽ nói ở dưới.
Chọn chỗ đặt bộ phát
Chỗ đặt quyết định tám phần mười việc bộ phát có dùng được hay không. Kiểm tra trước khi cắm cố định:
- Nhìn thấy mắt nhận của thiết bị. Mắt nhận của điều hoà thường ở góc phải dàn lạnh, của tivi ở cạnh dưới màn hình. Đứng ở chỗ định đặt bộ phát, nếu bạn nhìn thấy những chỗ này thì bộ phát cũng thấy.
- Một bộ phát phục vụ được nhiều thiết bị trong cùng phòng nếu nó nhìn thấy tất cả. Phòng khách có tivi và điều hoà đối diện nhau thì đặt bộ phát ở giữa, trên kệ cao.
- Không đặt sau kính tủ, trong hộc kệ kín, sau chậu cây. Kính màu và lá cây làm tín hiệu yếu đi.
- Tránh nắng chiếu thẳng vào bộ phát hoặc mắt nhận của máy; ánh nắng mạnh làm nhiễu hồng ngoại.
- Có ổ điện hoặc cổng sạc gần đó và wifi đủ mạnh. Dây cấp nguồn đi gọn theo mép tường.
- Ngoài tầm với của trẻ nhỏ. Bộ phát xoay lệch một chút là có thể mất góc nhìn.
Thử nhanh: mang bộ phát đến chỗ định đặt, cắm tạm, cài xong thì bấm thử trước khi dán hay bắt cố định. Đổi chỗ khi còn chưa dán đỡ hơn nhiều so với gỡ băng keo khỏi tường sơn.
Các bước ghép bộ phát với ứng dụng
Thứ tự áp với phần lớn bộ phát hồng ngoại dùng wifi:
- Cắm nguồn cho bộ phát; đèn báo nháy nhanh là đang chờ ghép. Không nháy thì nhấn giữ nút cài đặt vài giây theo sách hướng dẫn.
- Mở ứng dụng đi kèm, chọn thêm thiết bị, chọn loại điều khiển hồng ngoại hoặc để ứng dụng tự dò.
- Chọn wifi 2,4 GHz, nhập mật khẩu, giữ điện thoại gần bộ phát đến khi xong.
- Đặt tên bộ phát theo phòng, ví dụ "Hồng ngoại phòng ngủ chính". Tên này sẽ chứa nhiều thiết bị con.
- Kiểm tra bộ phát đã trực tuyến và cập nhật phần mềm nếu ứng dụng đề nghị.
Đến đây bộ phát mới chỉ là một cục trống. Bước tiếp theo là dạy nó biết những thiết bị trong phòng. Chuẩn bị sẵn điều khiển cầm tay của từng thiết bị, đã thay pin mới, và biết tên hãng in trên dàn lạnh hoặc mặt sau tivi.
Thêm điều hoà, tivi: chọn mẫu có sẵn hoặc học lệnh
Có hai cách. Cách một nhanh hơn, cách hai dùng khi cách một không ra:
- Chọn mẫu có sẵn. Trong trang bộ phát, chọn thêm thiết bị con, chọn loại (điều hoà, tivi, quạt), chọn hãng. Ứng dụng sẽ đưa ra vài bộ mã để thử: bấm nút bật trên điện thoại, nhìn máy có phản ứng không. Máy phản ứng đúng thì thử thêm vài nút (tăng nhiệt độ, đổi chế độ) rồi lưu.
- Nếu bộ mã đầu không ăn, bấm thử bộ mã tiếp theo. Một hãng thường có vài bộ mã cho các đời máy khác nhau. Thử hết mà không bộ nào ăn thì chuyển sang cách hai.
- Học lệnh từ điều khiển gốc. Chọn chế độ học hoặc tự tạo điều khiển. Ứng dụng sẽ bảo bạn chĩa điều khiển cầm tay vào bộ phát, cách khoảng một gang tay, bấm một nút. Bộ phát ghi lại, bạn đặt tên cho nút đó.
- Học lần lượt từng nút cần dùng: với điều hoà nên học vài lệnh trọn gói thay vì từng nút, ví dụ "Lạnh 27 độ quạt tự động", "Lạnh 25 độ", "Tắt". Mỗi lệnh là một lần bấm trên điều khiển gốc sau khi đã chỉnh màn hình điều khiển về đúng trạng thái đó.
- Thử lại tất cả các nút đã học từ chỗ đặt cố định của bộ phát, không phải lúc đang cầm sát.
Khi học lệnh, đứng tránh xa đèn huỳnh quang và cửa sổ nắng, vì chúng có thể làm bộ phát ghi lẫn nhiễu. Nút nào học xong mà bấm không ăn thì xoá đi, học lại một lần nữa.
Thiết bị nào điều khiển được bằng bộ phát hồng ngoại
Dấu hiệu nhanh: thiết bị phải có điều khiển cầm tay và phải chĩa vào máy mới bấm được. Bảng các thiết bị hay gặp:
| Thiết bị | Được không | Ghi chú |
|---|---|---|
| Điều hoà treo tường | Được, rất hợp | Học lệnh trọn gói theo nhiệt độ để luôn đúng trạng thái |
| Tivi đời cũ không có wifi | Được | Nút nguồn là bật tắt luân phiên, cẩn thận với lịch |
| Quạt đứng có điều khiển | Được | Một số quạt nhớ chế độ cũ, bật lên chạy số cuối cùng |
| Loa, dàn âm thanh có điều khiển | Được | Âm lượng thường phải bấm nhiều lần |
| Quạt trần điều khiển bằng sóng vô tuyến | Không | Cần thiết bị riêng loại phát sóng vô tuyến |
| Máy lọc không khí có điều khiển | Thường được | Nếu máy có ứng dụng riêng thì dùng ứng dụng đó tốt hơn |
| Bình nóng lạnh, máy bơm | Không | Không có điều khiển hồng ngoại; thiết bị công suất lớn để thợ điện tư vấn |
Nếu nhà bạn chỉ có một hai điều hoà, bộ phát hồng ngoại rẻ và gọn hơn nhiều so với thay điều hoà có wifi. Nếu điều hoà đời mới đã có wifi, dùng ứng dụng của nó, vì nó biết được trạng thái thật.
Đặt lịch và kịch bản cho đúng kiểu hồng ngoại
Dùng lệnh trọn gói, đừng dùng nút bật tắt. Lịch "lúc mười giờ tối bấm nút nguồn tivi" sẽ bật tivi nếu nó đang tắt, nhưng tắt tivi nếu ai đó đã bật. Với điều hoà, lịch nên gửi "Lạnh 27 độ", không phải "bấm nút nguồn".
Lịch tắt điều hoà giữa đêm. Hay dùng nhất: điều hoà phòng ngủ tắt lúc bốn giờ sáng, hoặc chuyển lên hai mươi tám độ lúc ba giờ. Nhiều điều hoà có hẹn giờ tắt sẵn, nhưng cài trên điện thoại thì không phải nhớ bấm mỗi tối.
Ghép với cảm biến nhiệt độ. Nếu có cảm biến nhiệt độ cùng hệ, kịch bản "phòng trên ba mươi độ và có người trong nhà thì bật lạnh hai mươi bảy độ" chạy ổn hơn lịch cố định.
Bật điều hoà trước khi về nhà. Bật từ xa mười lăm phút trước khi về là đủ, không nên bật cả tiếng. Vì bộ phát không biết điều hoà có thật sự bật không, nếu có cảm biến nhiệt độ thì xem nhiệt độ phòng có giảm không.
Đồng bộ trạng thái bằng tay. Khi ai đó dùng điều khiển cầm tay, ứng dụng không biết. Thói quen tốt là để điều khiển cầm tay trong ngăn kéo và cả nhà dùng một đường, hoặc chấp nhận ứng dụng chỉ là nút gửi lệnh, không tin vào biểu tượng trạng thái.
Kiểm tra, lỗi hay gặp và khi nào cần hỗ trợ
Kiểm xong khi: từ chỗ đặt cố định, mọi lệnh đã lưu đều làm máy phản ứng; dùng dữ liệu di động bấm vẫn ăn; lịch đầu tiên chạy đúng. Nếu có lỗi:
| Hiện tượng | Nguyên nhân hay gặp | Cách gỡ |
|---|---|---|
| Bấm trên điện thoại máy không phản ứng | Bộ phát không nhìn thấy mắt nhận | Dời bộ phát lên cao, quay thẳng về máy; bỏ vật cản |
| Bấm gần thì được, đặt cố định thì không | Khoảng cách xa hoặc góc lệch | Đặt gần hơn hoặc thêm một bộ phát nữa trong phòng |
| Điều hoà bật nhưng sai nhiệt độ | Bộ mã mẫu không khớp đời máy | Thử bộ mã khác hoặc học lệnh trọn gói từ điều khiển gốc |
| Tivi tự tắt đúng giờ lẽ ra phải bật | Lịch dùng nút nguồn luân phiên | Đổi lịch sang lệnh khác, hoặc gắn tivi với ổ cắm thông minh nếu tivi tự bật khi có điện |
| Thiết bị phản ứng lung tung | Bộ phát học lẫn nhiễu | Xoá nút, học lại ở chỗ tối, tránh đèn huỳnh quang |
| Bộ phát hay báo ngoại tuyến | Wifi yếu hoặc cổng sạc yếu | Dùng cục nguồn đi kèm, cải thiện sóng wifi |
Nếu điều khiển cầm tay gốc cũng không điều khiển được máy, lỗi nằm ở máy (mắt nhận hỏng), không phải ở bộ phát; gọi thợ sửa điện lạnh hoặc bảo hành của máy. Bộ phát đã thử đủ cách mà vẫn không phát được lệnh nào thì mang đi bảo hành.
Câu hỏi thường gặp
Bộ điều khiển hồng ngoại có điều khiển được điều hoà ở phòng khác không?
Không. Tín hiệu hồng ngoại không xuyên tường, mỗi phòng cần một bộ phát nhìn thấy dàn lạnh. Nhà ba phòng có điều hoà thì cần ba bộ, mỗi bộ đặt tên theo phòng để không nhầm khi đặt lịch.
Ứng dụng báo điều hoà đang bật mà thật ra đang tắt là vì sao?
Vì bộ phát chỉ gửi lệnh đi, không nhận được trạng thái thật từ máy. Nếu ai đó dùng điều khiển cầm tay, ứng dụng không biết. Dùng lệnh trọn gói và cảm biến nhiệt độ để giảm nhầm lẫn.
Một bộ phát hồng ngoại điều khiển được bao nhiêu thiết bị?
Thường được nhiều thiết bị trong cùng phòng, miễn là bộ phát nhìn thấy mắt nhận của từng máy. Giới hạn cụ thể tuỳ ứng dụng, đa số đủ cho tivi, điều hoà, quạt và loa.
Có cần giữ điều khiển cầm tay gốc không?
Có. Cần nó để học lệnh mới, để dùng khi mất mạng và để thợ điện lạnh kiểm tra máy. Cất vào một chỗ cố định, thay pin khi yếu.
Bộ phát hồng ngoại có bật được tivi bằng giọng nói không?
Được nếu ứng dụng của bộ phát liên kết với trợ lý giọng nói bạn dùng. Tên thiết bị nên ngắn, và nên dùng lệnh riêng cho bật và tắt nếu tivi hỗ trợ, tránh nút nguồn luân phiên.