Tính năng tìm thiết bị chỉ cứu được máy nếu bạn bật nó TRƯỚC khi mất: bật trong phần cài đặt tài khoản của điện thoại hoặc laptop, cho phép định vị, bật gửi vị trí cuối khi sắp hết pin, rồi thử đổ chuông từ một máy khác. Khi mất thật, từ máy khác bạn có thể xem vị trí, cho máy kêu, khoá và hiện lời nhắn, hoặc xoá sạch dữ liệu.
Bài này chỉ cách bật trên bốn hệ điều hành phổ biến theo chức năng chung, cách tập một lần ở nhà để biết thao tác, và thứ tự làm khi máy mất thật để không xoá vội làm mất dấu. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản. Định vị chỉ dùng cho máy của chính bạn hoặc máy trong gia đình mà người dùng biết và đồng ý. Phần cuối có danh sách kiểm cho một gia đình năm thiết bị để bạn chép lại dùng.
Chuẩn bị: bốn điều kiện để tìm được máy
Tính năng tìm thiết bị gắn với tài khoản của hệ điều hành. Thiếu một điều kiện là lúc cần sẽ không thấy máy đâu.
- Máy đã đăng nhập tài khoản của hệ điều hành. Với điện thoại là tài khoản bạn dùng để tải ứng dụng; với laptop là tài khoản đăng nhập máy dạng tài khoản trực tuyến, không phải tài khoản cục bộ.
- Bạn nhớ mật khẩu tài khoản đó, và lấy được mã xác thực hai lớp khi không có chính chiếc máy này. Đây là chỗ hay kẹt nhất: máy mất mang theo ứng dụng xác thực, bạn không đăng nhập được để tìm. Phải có mã dự phòng hoặc số điện thoại dự phòng trên máy khác.
- Dịch vụ định vị bật. Tắt định vị để tiết kiệm pin thì máy vẫn tìm được ở mức tương đối nhờ mạng, nhưng kém chính xác.
- Một thiết bị thứ hai để thử. Máy tính, máy tính bảng hoặc điện thoại của người nhà.
Laptop đăng nhập bằng tài khoản cục bộ thì nhiều khi không có tính năng tìm thiết bị. Nếu bạn ngại chuyển sang tài khoản trực tuyến, chấp nhận rằng mất laptop thì chỉ còn trông vào mã hoá ổ đĩa để giữ dữ liệu, không định vị được.
Bật ở đâu trên từng hệ điều hành
Bảng dưới tả nơi thường đặt công tắc. Tên mục có thể khác tuỳ máy và phiên bản; nếu không thấy, dùng ô tìm kiếm trong Cài đặt gõ chữ "tìm thiết bị" hoặc "tìm".
| Hệ điều hành | Nơi thường thấy công tắc | Nên bật thêm |
|---|---|---|
| Android | Cài đặt, phần Bảo mật hoặc Tài khoản, mục tìm thiết bị | Gửi vị trí cuối, tìm khi ngoại tuyến nếu máy hỗ trợ |
| iOS | Cài đặt, bấm vào tên tài khoản ở đầu trang, mục Tìm | Gửi vị trí sau cùng, mạng tìm kiếm để thấy máy khi ngoại tuyến |
| Windows | Cài đặt, phần Quyền riêng tư và bảo mật, mục tìm thiết bị | Bật định vị cho máy, đăng nhập tài khoản trực tuyến |
| macOS | Cài đặt hệ thống, bấm tên tài khoản, mục Tìm | Cho phép định vị, bật mã hoá ổ đĩa |
Sau khi bật, đi tiếp vào phần dịch vụ định vị của máy và kiểm xem tính năng tìm thiết bị có quyền dùng vị trí không. Có máy bật công tắc tìm nhưng quyền vị trí của dịch vụ hệ thống lại bị tắt từ trước, kết quả là chỉ thấy máy ở mức thành phố.
Tập một lần ở nhà: thử định vị và đổ chuông
Tập lúc bình tĩnh thì lúc mất máy mới không luống cuống. Mất mười phút, nên làm ngay sau khi bật.
- Để điện thoại cần thử ở phòng khác, màn hình khoá, chuông đang để im lặng.
- Trên máy tính, mở trang tìm thiết bị của tài khoản hệ điều hành, hoặc mở ứng dụng tìm thiết bị trên máy của người nhà, chọn đăng nhập bằng tài khoản của bạn.
- Đăng nhập. Ghi lại xem có bị hỏi mã xác thực hai lớp không, và bạn lấy mã từ đâu khi không cầm máy đó.
- Chọn đúng thiết bị trong danh sách. Xem vị trí hiện trên bản đồ có đúng nhà bạn không, sai lệch bao nhiêu.
- Bấm phát âm thanh. Điện thoại phải kêu dù đang để im lặng. Tắt tiếng bằng cách mở khoá máy.
- Xem thêm các nút còn lại, khoá thiết bị, xoá thiết bị, nhưng đừng bấm. Chỉ cần biết nằm ở đâu.
- Đăng xuất khỏi máy người nhà sau khi thử.
Nếu ở bước 3 bạn bị kẹt vì mã xác thực chỉ nằm trên chính chiếc điện thoại đang thử, ghi chú lại: đây đúng là tình huống mất máy thật. Sửa ngay bằng cách thêm số điện thoại dự phòng của người nhà, tạo mã dự phòng và cất giấy.
Khi mất máy thật: làm theo thứ tự này
Thứ tự quan trọng. Xoá từ xa quá sớm là mất luôn khả năng định vị.
- Từ máy khác, đăng nhập trang tìm thiết bị, xem vị trí. Nếu máy ở nơi quen như nhà người thân hay cơ quan, phát âm thanh và đi tìm.
- Nếu vị trí lạ hoặc nghi bị lấy, chọn khoá thiết bị hoặc đánh dấu là bị mất. Đặt lời nhắn trên màn hình khoá kèm một số điện thoại người nhà để người nhặt được liên lạc. Máy sẽ khoá, tạm dừng thẻ trong ví điện tử nếu có.
- Không tự đi tới địa chỉ lạ để đòi máy. Ghi lại vị trí, chụp màn hình, báo công an nơi gần nhất nếu bị trộm.
- Báo nhà mạng khoá sim để kẻ gian không nhận được mã qua tin nhắn.
- Từ máy khác, đổi mật khẩu email chính và các tài khoản quan trọng, gỡ thiết bị bị mất khỏi danh sách thiết bị đăng nhập.
- Chỉ khi chắc không lấy lại được, hoặc máy chứa dữ liệu quá nhạy cảm, mới chọn xoá thiết bị. Sau khi xoá, nhiều máy không còn hiện vị trí nữa.
- Nếu sau này tìm lại được, mở khoá bằng mã cũ và mật khẩu tài khoản.
Nếu máy đã đánh dấu mất, khoá kích hoạt của hệ điều hành thường giữ máy gắn với tài khoản của bạn, người lấy không thể đặt lại để dùng như máy mới. Vì vậy đừng gỡ máy khỏi tài khoản cho tới khi đã quyết định bỏ hẳn hoặc đã lấy lại được.
Laptop khác điện thoại ở mấy điểm cần biết
Laptop ít khi có sim, nên chỉ báo vị trí khi đang bật và bắt được wifi. Kẻ lấy laptop thường gập máy lại, máy ngủ, không báo gì. Vì vậy với laptop, tính năng tìm thiết bị là lớp thứ yếu; lớp chính là mã hoá ổ đĩa và mật khẩu đăng nhập máy. Khi bật tìm thiết bị trên Windows hay macOS, kiểm luôn xem ổ đĩa đã được mã hoá chưa, và khoá khôi phục mã hoá đang cất ở đâu, thường là trong tài khoản trực tuyến của bạn.
Laptop văn phòng hay để chế độ tự đăng nhập không cần mật khẩu cho tiện. Tắt ngay, vì kẻ lấy máy mở nắp là vào thẳng màn hình chính, trình duyệt còn đăng nhập email. Đặt khoá khi gập máy, tự khoá sau năm phút không dùng.
Một thói quen nhỏ: dán một mẩu giấy phía dưới laptop ghi số điện thoại người nhà hoặc tên văn phòng, không ghi gì khác. Laptop bỏ quên ở quán cà phê hay sân bay được người tốt trả lại nhờ mẩu giấy đó thường xuyên hơn nhờ định vị.
Cuối cùng, nếu laptop dùng chung trong nhà, tài khoản tìm thiết bị phải là của người lớn chịu trách nhiệm cái máy, không phải tài khoản của con.
Áp vào nhà mình: danh sách kiểm cho cả gia đình
Nhà chị Lan có năm thiết bị: hai điện thoại của vợ chồng, điện thoại của bà nội, điện thoại của con trai và một laptop dùng chung. Chị đi qua danh sách dưới đây trong một buổi chiều, mỗi máy đánh dấu đủ năm ô mới xong.
- Máy đã bật tìm thiết bị, gửi vị trí cuối khi pin yếu, tìm khi ngoại tuyến nếu có.
- Đã thử đổ chuông từ máy khác và nghe thấy.
- Chủ máy, hoặc người giữ hộ với máy của bà, đăng nhập được trang tìm thiết bị mà không cần chính chiếc máy đó.
- Nhóm gia đình: vợ chồng thấy vị trí máy của nhau và của con, con biết điều đó. Máy bà nội chia sẻ vị trí với chị Lan vì bà hay để quên máy, bà đồng ý.
- Laptop dùng chung đăng nhập tài khoản trực tuyến của anh chồng, ổ đĩa đã mã hoá, khoá khôi phục lưu trong tài khoản đó và in thêm một bản cất cùng phong bì mã dự phòng.
Chị ghi số thứ tự của từng máy và tên hiển thị trong danh sách tìm thiết bị lên một tờ giấy, vì nhiều máy cùng loại hiện tên giống nhau, đến lúc mất không biết dòng nào là máy nào. Đổi tên thiết bị trong phần cài đặt chung, kiểu "Điện thoại bà nội", là cách gọn nhất.
Lỗi hay gặp và khi nào nhờ hỗ trợ
Máy hiện ngoại tuyến. Máy hết pin, tắt nguồn, hoặc mất mạng. Xem vị trí cuối được ghi lại. Nếu đã bật tìm khi ngoại tuyến, các thiết bị lạ cùng hệ điều hành ở gần có thể báo vị trí giúp.
Vị trí lệch cả dãy phố. Máy đang dùng vị trí theo mạng di động hoặc wifi, không có định vị vệ tinh trong nhà. Coi vị trí là một vùng, không phải một căn nhà cụ thể.
Không thấy laptop trong danh sách. Laptop đăng nhập tài khoản cục bộ, hoặc chưa bật tính năng. Không sửa được sau khi đã mất; chỉ rút kinh nghiệm cho máy tiếp theo.
Đăng nhập không được vì mã xác thực ở máy bị mất. Dùng mã dự phòng hoặc số điện thoại dự phòng. Không còn đường nào thì làm khôi phục tài khoản; trong lúc chờ, ưu tiên khoá sim và đổi mật khẩu các tài khoản khác.
Máy công ty cấp. Báo bộ phận kỹ thuật ngay. Họ thường có công cụ quản lý thiết bị riêng, khoá và xoá được nhanh hơn, và có quy định riêng về dữ liệu công việc.
Câu hỏi thường gặp
Tắt nguồn điện thoại thì có còn tìm được không?
Một số đời máy mới vẫn phát tín hiệu cho mạng tìm kiếm trong một thời gian sau khi tắt, nếu bạn đã bật tính năng tìm khi ngoại tuyến. Máy khác thì chỉ còn vị trí cuối trước khi tắt. Vì vậy nên bật gửi vị trí cuối khi pin yếu.
Kẻ trộm đặt lại máy về cài đặt gốc thì tính năng tìm thiết bị còn tác dụng không?
Nếu máy đã đăng nhập tài khoản và bật tìm thiết bị, khoá kích hoạt thường bắt nhập đúng tài khoản cũ sau khi đặt lại, nên máy khó dùng được. Định vị thì có thể mất. Đây là lý do không gỡ máy khỏi tài khoản khi còn hy vọng.
Có thể dùng tính năng này để xem con đang ở đâu không?
Tính năng chia sẻ vị trí trong nhóm gia đình làm được việc đó, nhưng nên nói rõ với con, cho con biết đang bật và vì sao. Không bật lén trên máy của người lớn khác; theo dõi người khác khi họ không biết là sai và có thể vi phạm pháp luật.
Tính năng tìm thiết bị có làm hao pin nhiều không?
Gần như không đáng kể khi không dùng. Phần hao pin chủ yếu đến từ dịch vụ định vị chung của máy, vốn đã bật cho bản đồ và thời tiết. Tính năng tìm chỉ gửi vị trí khi bạn yêu cầu hoặc khi pin sắp cạn.
Xoá thiết bị từ xa rồi có khôi phục lại dữ liệu được không?
Dữ liệu trên máy thì không. Nếu trước đó bạn có sao lưu đám mây, lấy được máy về hoặc mua máy mới thì khôi phục từ bản sao lưu. Đó là lý do sao lưu phải bật sẵn, không phải đợi mất máy mới tính.
Mất máy tính bảng của con chỉ dùng wifi thì tìm thế nào?
Máy chỉ có wifi chỉ báo vị trí khi bắt được wifi. Khoá máy và đặt lời nhắn ngay, để lần tới máy bắt mạng ở đâu thì lệnh khoá được thực hiện và lời nhắn hiện lên.